Bài giảng Ngữ văn 8 - Bài: Lão Hạc - Huỳnh Thái Hòa

Nội dung tài liệu: Bài giảng Ngữ văn 8 - Bài: Lão Hạc - Huỳnh Thái Hòa

1. LÃO HẠC - Nam Cao -
2. I. TÌM HIỂU CHUNG
3. 1. Tác giả
4. “Dù viết về đề tài nào, truyện của Nam Cao cũng thể hiện một tư tưởng chung: nỗi băn khoăn đến đau đớn trước thực trạng con người bị hủy hoại về nhân phẩm do cuộc sống đói nghèo đẩy tới”. (Hà Đức Minh) “Trong các trang truyện của Nam Cao, trang nào cũng có những nhân vật chính hoặc phụ đang đối diện với cái chỗ kiệt cùng với đời sống con người để rồi từ đó bắt buộc người ta phải bộc lộ mình ra, trước hết là tâm lí, nhân cách rồi tiếp đến sau cùng là cái nỗi đau khôn nguôi của con người”. (Nguyễn Minh Châu)
5. 2. Tác phẩm a. Xuất xứ: Trích truyện ngắn “Lão Hạc” xuất hiện lần đầu tiên trên tuần báo “Tiểu thuyết thứ bảy” số 434 ra ngày 23/10/1943. b. Ngôi kể - Ngôi . Nhân vật “tôi” (ông giáo) là người kể. - Tác dụng: + Ông giáo là người chứng kiến toàn bộ cảnh đời của Lão Hạc nên câu chuyện do “tôi” thuật lại có tính khách quan và chân thực. + Đặc biệt, để cho ông giáo vừa dẫn chuyện, vừa đan xen bày tỏ suy nghĩ cảm xúc, thái độ về lão Hac, về người vợ, về chính bản thân mình đã tạo nên chất triết lí sâu sắc cho tác phẩm.
6. - Thể loại: Truyện ngắn - PTBĐ: Tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm Lão Hạc là một người nông dân nghèo, vợ mất sớm, chỉ có một mảnh vườn và người con trai. Vì không có tiền cưới vợ, con trai lão phẫn chí bỏ đi phu đồn điền cao su. Từ đó, lão Hạc sống thui thủi một mình với con chó Vàng làm bạn. Sau trận ốm dai đẳng, rồi lại bão mất mùa, lão rơi vào hoàn cảnh khó khăn, cơ cực bội phần. Vì muốn giữ lại mảnh vườn cho con trai, Lão Hạc dằn vặt lương tâm quyết định bán đi con chó Vàng. Lão nhờ ông giáo trông hộ mảnh vườn cho con trai và gửi tiền làm ma để không phiền hàng xóm. Lão Hạc xin ít bả chó của Binh Tư. Rồi lão chết đột ngột, dữ dội và đau đớn. Không ai biết vì sao lão chết trừ ông Giáo và Binh Tư.
7. Từ “Hôm sau lão Hạc sang Bố cục nhà tôi” đến “thế nào rồi cũng xong” 1 => Lão Hạc kể chuyện bán Từ “Luôn mấy hôm” đến chó và nhờ ông giáo hai việc. “một thêm đáng buồn” => Cuộc sống của Lão Hạc 2 sau đó và thái độ của ông giáo, Binh Tư. Từ “Không!” đến hết. 3 => Cái chết của đau đớn của Lão Hạc.
8. II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
9. 1. Nhân vật Lão Hạc a. Tâm trạng của lão Hạc xung quanh việc bán cậu Vàng.
10. + Lão cố làm ra vui vẻ, cười như mếu + Đôi mắt lão ầng ậng nước + Mặt co rúm, vết nhăn xô lại, ép nước mắt + Cái đầu .ngoẹo, miệng móm mém mếu + Lão hu hu khóc - NT: Sử dụng hàng loạt từ tượng hình, từ tượng thanh giàu sức gợi cảm. Þ Tâm trạng đau khổ tột cùng + “Nó cứ làm in như nó trách tôi;... Lão đối xử với tôi như thế này à?” + “....đánh lừa một con chó, nó không ngờ tôi nỡ tâm lừa nó! → Thái độ chua chát, ngậm ngùi, dằn vặt mặc cảm là kẻ có tội. -> có lòng nhân hậu.
11. b. Việc làm của lão Hạc trước khi chết - Nhờ ông giáo: + “Giữ hộ ba sào vườn cho con trai” + “Gửi 30 đồng để lo hộ đám tang cho mình” - Duy trì cuộc sống: “ luôn mấy hôm ăn khoai, củ chuối, sung luộc, rau má, củ ráy, bữa trai bữa ốc.” - Từ chối mọi sự giúp đỡ gần như là hách dịch: “Nói đùa thế chứ .khi khác” Thương con hết mực, giàu đức hi sinh, giàu lòng tự trọng
12. c. Cái chết của lão Hạc “ lão Hạc vật vã, đầu tóc rũ rượi, quần áo xộc xệch, hai mắt long sòng sọc. lão tru tréo, bọt mép sùi ra giật mạnh lão vật vã đến hai giờ đồng hồ rồi mới chết”. - Từ tượng hình, tượng thanh Þ Cái chết đau đớn, dữ dội-> số phận bất hạnh
13. CÁCH LỰA CHỌN CHẾT BẰNG CÁCH CÁI CHẾT ĂN BẢ CHÓ - Chuộc tội với cậu Vàng. CHỌN CÁI CHẾT => Lời xin lỗi chân thành ĐAU ĐỚN, TÀN KHỐC NHẤT Lời tố cáo mạnh mẽ xã hội phong kiến đẩy con người đến bước đường cùng
14. TIỂU KẾT Nông dân chất phác, thật thà, nhân hậu Người cha yêu thương con hết mực Người giàu lòng tự trọng
15. b. Nhân vật ông giáo * “ Tôi an ủi lão,tôi nắm lấy cái vai gầy của lão” -> Thấu hiểu và đồng cảm
16. KHI NÓI CHUYỆN VỚI VỢ KHI NGHE BINH TƯ KỂ CHUYỆN - “Chao ôi ! Đối với những người “Cuộc đời cứ mỗi ngày một thêm đáng ích kỉ che lấp mất” buồn ” => Phải nhìn nhận bằng sự đồng cảm, => “Đáng buồn” vì: cái nghèo đã biến bằng đôi mắt của tình thương, phải tự người lương thiện như lão Hạc trở đặt mình vào cảnh ngộ của họ mới có thành kẻ tha hóa đường cùng. thể hiểu đúng. KHI CHỨNG KIẾN CÁI CHẾT CỦA LÃO HẠC “Cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn” “đáng buồn theo một nghĩa => Vì không có gì hủy hoại được khác” nhân phẩm của người lương thiện => Vì người tốt như lão mà bế như lão, để ta có quyền hi vọng và tắc phải tìm đến cái chết như tin tưởng vào con người. một sự tự giải thoát bất đắc dĩ.
17. b. Nhân vật ông giáo Ông giáo là người hiểu đời, hiểu người, chan chứa tình yêu thương và lòng nhân ái sâu sắc. Người trọng nhân cách không mất niềm tin vào những điều tốt đẹp của con người.