Đề thi học sinh giỏi môn Địa lí Lớp 9 - Năm học 2019-2020 - Khổng Thị Minh Hải (Có đáp án)

Nội dung tài liệu: Đề thi học sinh giỏi môn Địa lí Lớp 9 - Năm học 2019-2020 - Khổng Thị Minh Hải (Có đáp án)

1. PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO PHÙ NINH ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9 NĂM HỌC 2019-2020 Môn: Địa lí Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề) Giáo viên biên soạn :Khổng Thị Minh Hải Trường THCS: Phù Ninh I. PHẦN TRẮC NGHIỆM:( 8 điểm ) Câu 1. Điểm cực Bắc của nước ta nằm ở: A. Xã Lũng Cú, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang B. Xã Đất Mũi, huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau C. Xã Vạn Thạnh, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa D. Xã Sín Thầu, huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên Câu 2: Việt Nam có chung biên giới vừa trên đất liền vừa trên biển với các quốc gia: A. Campuchia và Lào B. Trung Quốc và Campuchia C. Campuchia và Ma-lai-xi-a D. Trung Quốc và Lào Câu 3: Hai huyện đảo Hoàng Sa và Trường Sa ở Biển Đông trực thuộc thành phố và tỉnh nào? A. Thành phố Hạ Long và tỉnh Khánh Hòa B. Thành phố Hội An và tỉnh Bình Thuận C. Thành phố Đà Nẵng và tỉnh Khánh Hòa D. Thành phố Quy Nhơn và tỉnh Bình Định Câu 4: Sông ngòi nước ta chảy theo hai hướng chính: A. Tây Bắc – Đông Nam và hướng vòng cung B. Đông Bắc – Tây Nam và hướng vòng cung C. Bắc – Nam và hướng vòng cung D. Tây – Đông và hướng vòng cung Câu 5. Địa hình đồi núi thấp của nước ta phân bố tập trung ở: A. Vùng Tây Bắc B. Vùng Đông Bắc và Trường Sơn Bắc C. Vùng Đông Bắc và Tây Bắc D. Vùng Đông Bắc, Tây Bắc và Trường Sơn Bắc. Câu 6. Nguyên nhân các dãy núi chính của nước ta chạy theo hướng Tây Bắc-Đông Nam là do: A. Địa hình thấp dần từ TB xuống Đông Nam B. Sông ngòi chảy theo hướng Tây Bắc – Đông Nam C. Các khối cổ kéo dài theo hướng Tây Bắc – Đông Nam D. Động đất, núi lửa diễn ra mạnh mẽ Câu 7: Lượng mưa của nước ta phân bố không đều giữa các vùng là do: A. Tác động của lá chắn địa hình B. Chịu ảnh hưởng của biển C. Có nhiều đồng bằng rộng lớn D. Yếu tố sông ngòi Câu 8: Đất ở nước ta rất dễ bị thoái hóa vì: A. Việc đẩy mạnh thâm canh quá mức B. Nông nghiệp nước ta SD quá nhiều phân bón, thuốc trừ sâu
2. C. Nước ta địa hình ¾ là đồi núi lại có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa D. Loại đất chính của nước ta là Feralit, tơi xốp với tầng phong hóa sâu. Câu 9. Nét nổi bật của địa hình vùng núi Tây Bắc là: A. Gồm các khối núi và cao nguyên. B. Có 4 cánh cung lớn. C. Địa hình cao và đồ sộ nhất nước ta. D. Địa hình thấp và hẹp ngang. Câu 10. Đi từ Bắc vào Nam trên lãnh thổ nước ta, lần lượt qua các đèo: A. Đèo Ngang, đèo Hải Vân, đèo Cả, đèo Cù Mông B. Đèo Ngang, đèo Cù Mông, đèo Cả, đèo Hải Vân C. Đèo Ngang, đèo Hải Vân, đèo Cù Mông, đèo Cả D. Đèo Ngang, đèo Cù Mông, đèo Hải Vân, đèo Cả Câu 11: Nguồn lao động dồi dào, thị trường rộng lớn là cơ sở để phát triển mạnh ngành: A. Công nghiệp điện tử B. Công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng C. Công nghiệp dầu khí D. Công nghiệp cơ khí và hoá chất. Câu 12: Trong các loại hình GT ở nước ta, loại hình nào mới xuất hiện trong thời gian gần đây? A. Đường hàng không B. Đường biển C. Đường ống D. Đường sông Câu 13: Đây là biện pháp có ý nghĩa hàng đầu đối với việc sử dụng hợp lí đất đai ở ĐB sông Hồng: A. Đẩy mạnh thâm canh B. Quy hoạch thủy lợi C. Đẩy mạnh khai hoang D. Trồng rừng và xây hồ chứa nước Câu 14: Điểm nào sau đây không đúng với vùng Duyên hải Nam Trung Bộ: A. Tất cả các tỉnh trong vùng đều giáp biển B. Vùng có các đồng bằng rộng ở ven biển C. Vùng có biển rộng lớn ở phía Đông D. Ở phía Tây của vùng có đồi núi thấp Câu 15. Việc hình thành cơ cấu nông lâm ngư nghiệp vùng Bắc Trung Bộ tạo ra ý nghĩa lớn nhất là: A. Tạo nên thế liên hoàn trong phát triển kinh tế B. Giải quyết việc làm cho người lao động C. Hình thành nên các sản phẩm thế mạnh của vùng D. Giúp hình thành các mô hình sản xuất mới Câu 16. Để nâng cao hiệu quả sản xuất cây công nghiệp lâu năm vùng Tây Nguyên cần: A. Mở rộng diện tích trồng các loại cây công nghiệp B. Tập trung phát triển công nghiệp chế biến các sản phẩm cây công nghiệp C. Mở rộng mạng lưới giao thông giúp vận chuyển sản phẩm dễ dàng D. Hỗ trợ nguồn vốn cho người dân phát triển sản xuất Câu 17: Tam giác tăng trưởng kinh tế phía Bắc bao gồm: A. Hà Nội - Vĩnh Phúc - Hải Phòng B. Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh C. Hà Nội - Hải Dương - Hải Phòng D. Hà Nội - Hòa Bình - Thái Nguyên. Câu 18. Căn cứ vào Atlat địa lí Việt Nam (trang 25), hãy cho biết các trung tâm du lịch có ý nghĩa quốc gia của nước ta là: A. Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh B. Hà Nội, Huế, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh C. Hà Nội, Đà Nẵng, Nha Trang, Thành phố Hồ Chí Minh
3. D. Hà Nội, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ Câu 19. Khó khăn lớn nhất đối với ngành khai thác thủy sản của nước ta là: A. Nguồn tài nguyên thủy sản nước ta đang ngày càng suy giảm B. Nguồn lao động có trình độ còn ít C. Thiếu các loại tàu thuyền công suất lớn và thiết bị đánh bắt hiện đại D. Tinh trạng ô nhiễm môi trường tại các vùng biển ngày càng gia tăng Câu 20. Trong cơ cấu sản lượng điện của nước ta hiện nay, tỉ trọng lớn nhất thuộc về: A. Nhiệt điện, điện gió. B. Thuỷ điện, điện gió. C. Nhiệt điện, thuỷ điện. D. Thuỷ điện, điện nguyên tử II. PHẦN TỰ LUẬN: ( 12 điểm) C©u1. (2,0 ®iÓm) Dùa vµo atl¸t §Þa lÝ ViÖt Nam (trang 15) vµ kiÕn thøc ®· häc, h·y: 1. LËp b¶ng sè liÖu vÒ c¬ cÊu d©n sè thµnh thÞ vµ n«ng th«n so víi tæng d©n sè n­íc ta tõ 1989 ®Õn 2007. 2. Tõ kÕt qu¶ tÝnh to¸n h·y rót ra nhËn xÐt vµ gi¶i thÝch. C©u 2. (3,0 ®iÓm) Dùa vµo ¸t l¸t §Þa lÝ ViÖt Nam cho biÕt t¹i Hµ Néi cã nh÷ng lo¹i h×nh giao th«ng vËn t¶i nµo ? T¹i sao l¹i ph¸t triÓn nhiÒu lo¹i h×nh giao th«ng vËn t¶i nh­ vËy. KÓ c¸c quèc lé xuÊt ph¸t tõ Hµ Néi tíi c¸c ®Þa ph­¬ng trong c¶ n­íc. Câu 3 (3,5 điểm): a. Phân tích những thuận lợi và khó khăn về điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên để phát triển công nghiệp ở vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ. b. Nêu ý nghĩa của nhà máy thuỷ điện Hoà Bình. Câu 4 (3,5 điểm): Cho bảng số liệu: Diện tích và sản lượng lúa của nước ta giai đoạn 2005-2012 Năm 2005 2007 2010 2012 Diện tích (nghìn ha) 7329,2 7207,4 7489,4 7761,2 Trong đó: 2037,8 2015,5 1967,5 1977,8 Diện tích lúa mùa (nghìn ha) Sản lượng (nghìn tấn) 35832,9 35942,7 40005,6 43737,8 a. Vẽ biểu đồ thích hợp nhất thể hiện tình hình sản xuất lúa của nước ta giai đoạn 2005-2012. b. Nhận xét và giải thích tình hình sản xuất lúa của nước ta trong giai đoạn trên. ................................. Hết ................................. Họ và tên thí sinh .. Số báo danh Chú ý: Thí sinh được sử dụng Atlat địa lí Việt Nam của NXB Giáo dục (Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm) HD CHẤM THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9 NĂM HỌC 2019 - 2020 Môn: Địa Lí
4. I. PHẦN TRÁC NGHIỆM: 8 điểm. Đúng mỗi câu được 0,4 điểm Câu 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Đáp án A B C A B C A C C C Câu 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Đáp án B C A B A B B B C C II. PHẦN TỰ LUẬN: 12 điểm Câu 1: Câu Gợi ý Điểm 1 1. LËp b¶ng sè liÖu vÒ c¬ cÊu d©n sè thµnh thÞ vµ n«ng th«n so víi 1,0 (2.đ) tæng d©n sè n­íc ta tõ 1989 ®Õn 2007. C¬ cÊu d©n sè n«ng th«n vµ thµnh thÞ giai ®o¹n 1989- 2007 (®¬n vÞ:%) N¨m 1989 1999 2000 2005 2007 N«ng th«n 79,9 76,4 75,8 73,1 72,6 Thµnh thÞ 20,1 23,6 24,2 26,9 27,4 2. NhËn xÐt vµ gi¶i thÝch 1,0 a. NhËn xÐt - C¬ cÊu d©n sè n«ng th«n vµ thµnh thÞ tõ 1989- 2007 cã sù thay ®æi: 0,25 . TØ träng d©n n«ng th«n gi¶m liªn tôc, n¨m 1989 lµ 79,9% th× ®Õn n¨m 2007 cßn 72,6% tøc lµ gi¶m 7,3% . TØ träng d©n thµnh thÞ t¨ng liªn tôc, t¨ng t­¬ng øng lµ 7,3% - TØ träng d©n n«ng th«n vÉn lu«n cao h¬n thµnh thÞ: n¨m 1989 cao 0,25 gÊp 4 lÇn, ®Õn n¨m 2007 vÉn cao gÇn gÊp 3 lÇn. b. Gi¶i thÝch 0,25 - Do kÕt qu¶ cña qu¸ tr×nh ®« thÞ ho¸ 0,25 - Qóa tr×nh ®« thÞ ho¸ n­íc ta diÔn ra chËm, tr×nh ®é ®« thÞ ho¸ thÊp Câu 2: Câu Gợi ý Điểm 2 1. Hµ Néi cã nh÷ng lo¹i h×nh giao th«ng vËn t¶i: §­êng bé, ®­êng 0,5 (3đ) s¾t, ®­êng s«ng, ®­êng hµng kh«ng 2. Hµ Néi l¹i ph¸t triÓn nhiÒu lo¹i h×nh giao th«ng vËn t¶i nh­ vËy 1,25 v×: Hµ Néi cã nhiÒu ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó ph¸t triÓn nhiÒu lo¹i h×nh giao th«ng vËn t¶i: - VÞ trÝ ®Þa lÝ: N»m ë trung t©m cña B¾c Bé vµ §ång b»ng s«ng Hång, n»m 0,5 bªn bê s«ng Hång,trong vïng kinh tÕ träng ®iÓm B¾c Bé. Hµ Néi lµ thñ ®«, trung t©m kinh tÕ, chÝnh trÞ, v¨n ho¸, khoa häc kÜ thuËt hµng ®Çu cña c¶ n­íc. - TËp trung c¬ së vËt chÊt kÜ thuËt cña ngµnh GTVT: 0, 5 HÖ thèng nhµ ga, bÕn c¶ng, kho hµng, c¸c c¬ së s¶n xuÊt vµ söa ch÷a ph­¬ng tiÖn GTVT. - Lµ thµnh phè ®«ng d©n, nhu cÇu vËn chuyÓn hµng ho¸ vµ hµnh kh¸ch 0,25 lín
5. 3. C¸c quèc lé xuÊt ph¸t tõ Hµ Néi tíi c¸c ®Þa ph­¬ng trong c¶ n­íc. 1,25 - Quèc lé 1A: Hµ Néi - Cµ Mau, Hµ Néi - L¹ng S¬n qua cöa khÈu H÷u NghÞ sang Trung Quèc - Quèc lé sè 2: Hµ Néi- Hµ Giang - Quèc lé sè 3: Hµ Néi- Th¸i Nguyªn- Cao B»ng - Quèc lé sè 5: Hµ Néi- H¶i Phßng - Quèc lé sè 6: Hµ Néi- Hoµ B×nh- S¬n La- Lai Ch©u - §­êng Hå ChÝ Minh: tõ Hµ Néi, qua Tr­êng S¬n B¾c, T©y Nguyªn ®Õn TP HCM Câu 3: Câu Gợi ý Điểm 3 a. Thuận lợi, khó khăn về điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên (3,5 nhiên phát triển công nghiệp vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ: điểm) * Thuận lợi: - Là vùng giàu khoáng sản nhất cả nước: than (Quảng Ninh); chì, kẽm (Bắc Cạn); Apatit (Lào Cai); thiếc (Tuyên Quang); sắt (Thái Nguyên, Yên Bái) . thuận lợi cho phát triển công nghiệp khai 0,5 khoáng, nhiệt điện, luyện kim, - Tiềm năng thuỷ điện lớn nhất cả nước (trên hệ thống sông Hồng, nhất là sông Đà) thuận lợi cho phát triển công nghiệp thủy điện 0,5 (thuỷ điện Sơn La, Hoà Bình, Thác Bà, Nậm Mu ). - Tài nguyên rừng: Có rừng giàu và rừng trung bình, rừng có nhiều 0,25 loại gỗ. Thuận lợi cho công nghiệp khai thác chế biến gỗ. - Tài nguyên biển: Nhiều bãi tôm, cá, thủy sản Là nguyên liệu 0,25 cho ngành công nghiệp chế biến thủy sản. - Điều kiện khác: đất, nước, khí hậu thuận lợi cho phát triển công nghiệp chế biến nông, lâm, thủy sản. 0,25 * Khó khăn: - Địa hình bị chia cắt mạnh; 0,25 - Thời tiết diễn biến thất thường; 0,25 - Nhiều khoáng sản trữ lượng nhỏ, điều kiện khai thác phức tạp, 0,25 - Tài nguyên rừng bị khai thác quá mức. 0,25 b. Ý nghĩa của nhà máy thuỷ điện Hoà Bình: - Cung cấp điện cho vùng và cả nước 0,25 - Điều tiết nước hạn chế lũ lụt ở Đồng bằng sông Hồng 0,25 - Phát triển du lịch, nuôi trồng thủy sản. 0,25 Câu 4: Câu Gợi ý Điểm 4 a. Vẽ biểu đồ thích hợp nhất thể hiện tình hình sản xuất lúa 2,0 (3,5 của nước ta giai đoạn 2005-2012. điểm) Yêu cầu: -Biểu đồ thích hợp nhất là biểu đồ kết hợp cột chồng và đường, Các dạng khác không cho điểm. -Vẽ chính xác theo số liệu đã cho.
6. -Đúng khoảng cách: có chú giải và tên biểu đồ (Mỗi sai sót trừ 0,25 điểm) b. Nhận xét và giải thích tình hình sản xuất lúa của nước ta trong 0,75 giai đoạn trên. *Nhận xét: -Diện tích lúa có biến động theo từng giai đoạn ( dẫn chứng). -Diện tích lúa mùa có xu hướng giảm ( dẫn chứng). -Sản lượng lúa của nước ta tăng liên tục qua các năm ( dẫn chứng). 0,25 *Giải thích: -Diện tích giảm là do một phần diện tích đất nông nghiệp chuyển thành đất ở, và chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Nhưng giai 0,25 đoạn 2007-2012 tăng là do mở rộng diện tích đất nông nghiệp ở đồng 0,25 bằng sông Cửu Long và Tây Nguyên .. -Diện tích lúa mùa giảm là do thiên tai, sâu bênh . -Sản lượng lúa tăng là do thâm canh, mở rộng diện tích đất. -------------- Hết ---------------