Giáo án Vật lí 6 Chuyên đề Một số ứng dụng của sự nở vì nhiệt

Nội dung tài liệu: Giáo án Vật lí 6 Chuyên đề Một số ứng dụng của sự nở vì nhiệt

1. CHUYÊN ĐỀ : MỘT SỐ ỨNG DỤNG CỦA SỰ NỞ VÌ NHIỆT Thời lượng: 2 tiết I. Mục tiêu dạy học 1. Kiến thức - Nhận biết được co dãn vì nhiệt khi bị ngăn cản có thể gây ra lực rất lớn. Tìm được thí dụ thực tế về hiện tượng này. - Mô tả được cấu tạo và hoạt động của băng kép. - Nhận biết được cấu tạo và công dụng của các loại nhiệt kế khác nhau 2. Kỹ năng - Giải thích được một số ứng dụng đơn giản về sự nở vì nhiệt . - Mô tả và giải thích được các hình vẽ 21.2, 21.3,và 21.5 - Phân biệt được nhiệt giai Celsius và nhiệt giai Ferenhai và có thể chuyển nhiệt độ từ nhiệt giai sang nhiệt độ tương ứng của nhiệt giai kia. 3. Thái độ - Nghiêm túc trong học tập, yêu thích môn học, có ý thức vận dụng kiến thức vào giải thích một số hiện tượng trong thực tế. 4. Năng lực hướng tới - Năng lực sử dụng kiến thức: K1,K2, K3, K4 - Năng lực về phương pháp: P1, P2, P3, P4, P7, P8, P9 - Năng lực trao đổi thông tin: X1, X3, X5, X6 - Năng lực cá thể: C1, C2 II. Hình thức, phương pháp, kĩ thuật dạy học - Hình thức: Dạy trong phòng thực hành - Phương pháp: Thuyết trình, thực nghiệm, vấn đáp, hoạt động nhóm III. Chuẩn bị 1. Chuẩn bị của giáo viên Nội dung Mỗi nhóm Nội dung 1 TN hình 21.1 Nội dung 2 - Cho các nhóm HS: TN H21.4 Nội dung 3 Một số nhiệt kế dầu, rượu, ytế Nội dung 4 Bảng phụ 2. Chuẩn bị của học sinh - Cho các nhóm HS: TN IV. Tiến trình dạy - học 1. Ổn định tổ chức BẢNG NHẬT KÍ DẠY HỌC Lớp Tiết Ngày dạy Sĩ số Ghi chú 24 6A 25 24 6B 25 24 6C 25 1
2. 2. Kiểm tra (không) 3. Thiết kế các hoạt động học tập 3.1. Hoạt động khởi động - GV mở bài: Cho học sinh quan sát hình ảnh khe hở ở đường ray xe lửa và gối đỡ hai đầu cầu. Học sinh trả lời tại sao phải làm khe hở như vậy? 3.2. Hoạt động hình thành kiến thức Nội dung 1: Lực xuất hiện trong sự xo dãn vì nhiệt a. Giáo viên chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV làm thí nghiệm hướng dẫn như trong SGK ,, đốt nóng thanh kim loại từ 4 phút trở lên. - Hướng dẫn học sinh quan sát và trả lời câu hỏi C1 và C2. - Hướng dẫn học sinh quan sát và dự đoán hiện tượng xảy ra. b. Học sinh thực hiện nhiệm vụ: * HS hoạt động cá nhân: - Quan sát thí nghiệm do GV làm trả lời các câu hỏi C1 và C2. Thảo luận về các câu trả lời. - Dự đoán hiện tượng xảy ra. -chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống. c. Học sinh báo cáo, thảo luận: - Cá nhân HS trình bày: - HS thảo luận. Sự co dãn vì nhiệt khi bị ngăn cản có thể gây ra những lực rất lớn. d. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập: - GV chốt kiến thức đúng. II- Băng kép: a. Giáo viên chuyển giao nhiệm vụ học tập - Giới thiệu cấu tạo băng kép - Hướng dẫn học sinh lắp ráp thí nghiệm, chú ý điều chỉnh vị trí của băng kép sao cho vừa khớp với ngọn lửa đèn cồn. Hướng dẫn học sinh làm thí nghiệm như SGK. -Hướng dẫn học sinh thảo luận về các câu trả lời. - Rút ra KL ? b. Học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập - HS làm thí nghiệm theo nhóm dưới sự hướng dẫn của GV. - Thảo luận để trả lời câu hỏi trong mục 3. c. Học sinh báo cáo kết quả và thảo luận - Đại diện nhóm trình bày báo cáo: Băng kép khi bị đốt nóng hoặc làm lạnh đều cong lại. Người ta ứng dụng tính chất này của băng kép vào việc đóng ngắt tự động mạch điện. - HS thảo luận. d. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập: Kết luận: Băng kép khi bị đốt nóng hoặc làm lạnh đều cong lại. Người ta ứng dụng tính chất này của băng kép vào việc đóng ngắt tự động mạch điện. 2
3. Nội dung III: Nhiệt kế a. Giáo viên chuyển giao nhiệm vụ học tập - Hướng dẫn học sinh thực hiện thí nghiệm 22.1 và 22.2, 22.3 và 22.4 chú ý học sinh pha nước cẩn thận để tránh bị bỏng. - Hướng dẫn học sinh thảo luận để rút ra kết luận. b. Học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập - Tiến hành thí nghiệm như hướng dẫn. -Thảo luận về kết quả. c. Học sinh báo cáo kết quả và thảo luận C1: Cảm giác của tay không cho phép ta xác định được độ nóng, lạnh. C2: Xác định nhiệt độ 00C và 1000C, trên cơ sở đó vẽ các vạch chia độ của nhiệt kế. C3: Nhiệt kế thủy ngân: GHĐ:-30 0C- 1300C; ĐCNN:1 0C; Công dụng: đo nhiệt độ trong các thí nghiệm. Nhiệt kế rượu: GHĐ:200C-500C; ĐCNN:20C; Công dụng: đo nhiệt khí quyển. Nhiệt kế y tế: GHĐ:350C-420C; ĐCNN:0,10C; Công dụng: đo nhiệt độ cơ thể. C4: Ống quản ở gần bầu đựng thủy ngân có một chỗ thắt, có tác dụng ngăn không cho thủy ngân tụt xuống bầu khi đưa nhiệt kế a khỏi cơ thể. Nhờ đó có thể đọc được nhiệt độ của cơ thể. - HS thảo luận chung toàn lớp. d. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập: - GV chú ý phát hiện các câu trả lời chưa đúng để cả lớp phân tích tìm câu trả lời chính xác. - GV chốt kiến thức đúng. Nội dung IV: Nhiệt giai a. Giáo viên chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV thông báo: giới thiệu các nhiệt giai Cho học sinh xem các nhiệt kế. - Điều khiển HS phát biểu và rút ra kết luận - Yêu cầu tìm hiểu thêm thông tin ở phần Có thể em chưa biết b. Học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập - HS giải thích kết quả TN - Rút ra kết luận - Đọc thông tin phần Có thể em chưa biết c. Học sinh báo cáo kết quả và thảo luận HS trình bày các nhiệt giai và công thức chuyển đổi. d. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập: GV chốt kiến thức. 3.3. Hoạt động luyện tập Sự giãn nở vì nhiệt có những ứng dụng nào trong thực tế? 3
4. 3.4. Hoạt động vận dụng a. Giáo viên chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi phần vận dụng C5, C6, C10 T66,67- SGK; C5 T70- SGK (Chú ý phải sử dụng đúng thuật ngữ.) - Tổ chức cho HS thảo luận để thống nhất câu trả lời. b. Học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập - HS làm các bài tập vận dụng. Thảo luận để thống nhất câu trả lời. c. Học sinh báo cáo kết quả và thảo luận C5: Có để một khe hở. Khi trời nóng, đường ray dài ra do đó nếu không để khe hở, sự nở vì nhiệt của đường ray sẽ bị ngăn cản, gây ra lực rất lớn làm cong đường ray. C6: Không giống nhau. Một đầu được đặt gối lên các con lăn, tạo điều kiện cho cầu dài ra khi nóng lên mà không bị ngăn cản. C10: Khi đủ nóng băng kép cong lên phía trên, đẩy tiếp điểm lên, làm ngắt mạch điện. Thanh đồng nằm dưới. C5: 300 C 00 C 300 C 320 F 30 1,80 F 860 F 370 C 00 C 370 C 320 F 37 1,80 F 98,60 F d. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập: - GV chốt câu trả lời đúng. 3.5. Hoạt động tìm tòi, mở rộng -Tìm hiểu thêm nội mục Có thể em chưa biết SGK T70, 71 - Bài tập SBT V. Kết thúc bài học 1. Luyện tập - Củng cố Trình bày một số ứng dụng sự nở vì nhiệt của chất rắn và lỏng? 2. Giao nhiệm vụ - Học bài và làm bài tập 21-22 (SBT). - Tìm thêm các ví dụ trong thực tế. 4