SKKN Một số biện pháp giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi trong trường mầm non - Ngô Thị Bích Chi

Nội dung tài liệu: SKKN Một số biện pháp giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi trong trường mầm non - Ngô Thị Bích Chi

1. Một số biện pháp giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi trong trường mầm non! SÁNG KIẾN - Họ và tên: NGÔ THỊ BÍCH CHI Giới tính: Nữ - Ngày, tháng, năm sinh: 28/1/1988 - Cơ quan, đơn vị công tác: Trường Mầm non Ninh Hưng - Chức vụ/ chức danh: Giáo viên - Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm mầm non 1. Tên sáng kiến: Một số biện pháp giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi trong trường mầm non 2. Lĩnh vực áp dụng 2.1. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục mầm non 2.2. Mục tiêu: Đề ra các biện pháp giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi tại các trường Mầm non trên địa bàn thị xã Ninh Hòa. 2.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu: Một số biện pháp giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi trong trường mầm non - Phạm vi nghiên cứu: Trẻ lớp 4-5 tuổi A, Trường Mầm non Ninh Hưng. 3. Cơ sở pháp lý Thông tư số 01/VBHN-BGDĐT ngày 13 tháng 4 năm 2021 của Bộ Giáo dục và Đào tạo Ban hành chương trình giáo dục mầm non. 4. Thực trạng
2. Giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ là một trong những nội dung giáo dục quan trọng trong nhà trường, nhằm giúp trẻ phát triển tốt về mọi mặt. Trên nền phát triển về từ kinh tế, chính trị cho đến những nếp sống trong xã hội hiện nay, có rất nhiều vấn đề phát sinh mà chúng ta chưa kịp nhận ra. Cũng chính từ sự phát triển mạnh mẽ đó mà rất nhiều các bậc phụ huynh có rất ít thời gian để quan tâm tới con cái hoặc có thời gian thì lại quan tâm một cách thái quá. Từ đó trẻ thiếu kinh nghiệm sống, thụ động trong hành vi, ỷ lại phụ thuộc ngay từ trong suy nghĩ. Và chính những điều đó ảnh hưởng rất nhiều đến quá trình hình thành nhân cách cho trẻ. Nếu trẻ biết tự phục vụ, trẻ sẽ thấy quý trọng bản thân, nuôi dưỡng những giá trị sống nền tảng và hình thành những kỹ năng tích cực, giúp trẻ cân bằng cuộc sống trên bốn lĩnh vực nền tảng: thể trạng, tâm hồn, trí tuệ và tinh thần. Từ đó xây dựng cho trẻ những kỹ năng sớm hòa nhập với môi trường xung quanh. Việc giáo dục kĩ năng tự phục vụ trong trường mầm non hiện nay có những ưu và nhược điểm như sau: * Ưu điểm: - Trường Mầm non Ninh Hưng có nguồn tài liệu phong phú để giáo viên tham khảo, đồng thời trường đã áp dụng công nghệ thông tin, mạng internet cho tất cả các lớp để giáo viên tìm kiếm tài liệu tham khảo khi cần. - Ban giám hiệu nhà trường luôn sát sao trong việc quản lý cơ sở vật chất để bổ xung đồ dùng đồ chơi, trang thiết bị phục vụ cho hoạt động của cô và trẻ nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc nuôi dưỡng giáo dục trẻ. - Bản thân có trình độ chuyên môn trên chuẩn, luôn nhiệt tình yêu mến trẻ, luôn có tinh thần tự học, học qua đồng nghiệp trong sinh hoạt chuyên môn, học qua dự giờ, tìm tòi nghiên cứu chương trình. * Khuyết điểm: - Kiến thức về giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ của giáo viên còn hạn chế, giáo viên chưa chủ động trong việc tìm kiếm tài liệu để dạy trẻ nội dung kĩ năng tự phục vụ.
3. .- Giáo viên chưa tổ chức giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ thường xuyên còn sợ trẻ làm sẽ chậm, mất nhiều thời gian, hỏng, đổ nên tư tưởng “làm luôn cho nhanh” vẫn còn. Chưa chú ý lồng ghép giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi. - Đa số phụ huynh đi làm công nhân nên rất bận, không dành thời gian cho con và chưa nhận thức rõ về việc cần phải giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ ngay từ những năm đầu đời. Một bộ phận không nhỏ luôn cho rằng con em mình còn quá bé, chưa làm được nên nuông chiều, yêu thương thái quá khiến con trẻ ỷ lại, dựa dẫm, trẻ không biết làm một số công việc vừa sức, khi trẻ được giao nhiệm vụ, trẻ không tự nguyện làm mà luôn nhờ tới sự giúp đỡ của người khác. Lâu dần thành quen, thành nếp xấu. 5. Mô tả sáng kiến: 5.1: Về nội dung của sáng kiến Giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ mầm non nhằm giúp trẻ phát huy khả năng tự lập, trẻ biết được những điều nên làm và không nên làm, giúp trẻ tự giác, tự tin thể hiện được khả năng, năng lực của mình từ đó làm cơ sở cho sự hình thành nhân cách của trẻ giúp trẻ phát triển một cách toàn diện sau này. Khi chưa thực hiện đề tài, tôi khảo sát đã có kết quả như sau: Nội dung khảo sát Đạt Chưa đạt Số Số % % lượng lượng Tự cầm chén, muỗng xúc ăn gọn gàng, không rơi vãi, 15 42,9 20 57,1 đổ thức ăn Tự rửa tay bằng xà phòng 16 45,7 19 54,3 Tự lau mặt, đánh răng 10 28,6 25 71,4 Tự phục vụ khi ăn, uống 13 37,1 21 62,9
4. Tự phục vụ khi ngủ 12 34,3 23 65,7 Tự thay quần áo khi bị ướt, bẩn 15 42,9 20 57,1 Tự phục vụ các hoạt động cá nhân 12 34,3 23 65,7 Dọn dẹp, vệ sinh lớp học 15 42,9 20 57,1 Đi vệ sinh đúng nơi qui định 14 40 21 60 Với những tồn tại trong thực tế, bản thân đã đề xuất một số giải pháp giáo dục kĩ năng tự lập, tự phục vụ như sau: Giải pháp 1: Giáo viên học tập, tự bồi dưỡng nâng cao kiến thức, tìm tòi nghiên cứu tài liệu để giáo dục kĩ năng tự phục vục cho trẻ Giáo viên học tập, tự bồi dưỡng nâng cao kiến thức, tìm tòi nghiên cứu tài liệu để dạy trẻ kĩ năng tự phục vụ là rất cần thiết. Muốn cung cấp cho trẻ những kiến thức sâu rộng về kĩ năng tự phục vụ để giúp trẻ có kĩ năng sống trong sinh hoạt hằng ngày thì giáo viên phải nắm vững được kiến thức, phương pháp trong vấn đề giáo dục kĩ năng tự phục vụ. Từ đó truyền thụ cho trẻ một cách chính xác, phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ, để trẻ phát triển toàn diện về các mặt: Đức - trí - lao - thể - mỹ trong xã hội hiện nay. Nhận thức được tầm quan trọng giáo dục kĩ năng tự phục vụ đối với trẻ mầm non nên bản thân tôi luôn học hỏi, tìm tòi để có vốn kiến thức nhất định về các nội dung về kĩ năng tự phục vụ cho trẻ mầm non.Thông qua các lớp học bồi dưỡng thường xuyên do phòng giáo dục, nhà trường tổ chức, các hoạt động tổ chức chuyên đề của nhà trường, qua những góp ý và rút ra bài học kinh nghiệm về tiết dạy của giáo viên, giúp tôi học tập, tự bồi dưỡng những chuyên môn, trau dồi được những kinh nghiệm từ đó đưa ra lựa chọn những nội dung, phương pháp dạy trẻ lớp mình cho phù hợp. Ví dụ: Trong chủ đề “ Gia đình” giáo viên trường tôi đã lên tiết chuyên đề đề tài “ Bé xếp quần áo”. Qua tiết dạy đó tôi đã tích lũy được chuyên môn như lựa chọn đề tài, đưa ra kiến thức, kĩ năng phù hợp đặc điểm nhận thức của trẻ, chủ động linh hoạt hơn trong
5. quá trình soạn giảng để dạy trẻ kĩ năng tự phục vụ từ đó thông qua nội dung dạy giáo dục trẻ kĩ năng tự phục vụ: biết xếp quần, áo phục vụ cho bản thân trẻ. Ngoài ra, để kiến thức luôn vững vàng trong quá trình truyền đạt cho trẻ thì tôi luôn chủ động nghiên cứu tài liệu, internet, sưu tầm các bài thơ, câu chuyện, các video về giáo dục bảo kĩ năng tự phục vụ để lồng ghép, tích hợp trong các hoạt động có nội dung giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ mầm non phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, học hỏi thêm từ các bạn đồng nghiệp về các biện pháp giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ. Ví dụ: Khi giáo dục trẻ kĩ năng tự phục vụ, tôi đã tìm tòi và sử dụng video trên mạng về kĩ năng tự phục vụ như video: Bé thay quần áo cho trẻ xem (video nói về một bạn nhỏ tự thay quần áo). Qua đoạn video tôi hỏi trẻ: cách mặt áo, mặt quần như thế nào. Sau đó, hàng ngày khi ăn cơm xong tôi cho trẻ tự thay quần áo, cứ như thế trẻ có kĩ năng mặt quần áo và đồng thời hình thành cho trẻ kĩ năng tự phục vụ là tự thay quần áo khi quần áo ướt, bẩn Tóm lại việc tự bồi dưỡng chuyên môn, tìm tòi, nghiên cứu tài liệu về giáo dục kĩ năng tự phục vụ giúp bản thân tôi mở rộng thêm kiến thức về vấn đề giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ mà còn giúp tôi truyền đạt cho trẻ những kiến thức chính xác, lựa chọn nội dung hay, phong phú nhất về giáo dục kĩ năng tự phục vụ để dạy trẻ cho phù hợp từ đó giúp trẻ lĩnh hội và có những hành động, thói quen tốt trong cuộc sống hàng ngày. Giải pháp 2: Lồng ghép giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ vào mọi hoạt động trong ngày. Việc lồng ghép giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ vào mọi hoạt động trong ngày là vô cùng cần thiết. Bởi mỗi một hoạt động trẻ lại được đón nhận một bài học cho bản thân với nhiều hình thức khác nhau giúp trẻ thêm thích thú mà mục đích chính không hề bị thay đổi. * Thông qua hoạt động đón - trả trẻ.
6. Hoạt động này nhằm mục đích giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ một cách thường xuyên để thành thói quen ở trẻ. Trong hoạt động đón trẻ, tôi chú ý giáo dục kĩ năng tự phục vụ các hoạt động cá nhân của trẻ như cất đồ dùng cá nhân vào nơi qui định: cất ba lô, mũ vào ngăn tủ của mình, cất giày dép vào giá để giầy dép rồi đi vào lớp. Ví dụ: Đầu năm có nhiều trẻ cất ba lô không đúng ngăn tủ của mình, để giày dép không gọn gàng, sai vị trí. Với quan điểm làm gì cũng phải cần thời gian, tôi vui vẻ, kiên trì sửa sai cho trẻ mà không quên chỉ dẫn tận tình: “Con ơi, ngăn tủ màu vàng là của con, nhớ để đồ của mình vào nhé”. Đối với trẻ để dép không gọn gàng, không đúng vị trí tôi hướng dẫn trẻ nhiều lần trong ngày và hướng dẫn nhiều ngày. Sau một thời gian kiên trì như vậy bây giờ trẻ lớp tôi bạn nào cũng biết nơi cất đồ dùng cho riêng mình và không để đồ nhầm vào ngăn của bạn nữa và xếp dép gọn gàng, đúng bị trí. Giờ trả trẻ, tôi nhắc nhở trẻ tự rửa mặt, rửa tay, sửa sang quần áo, đầu tóc gọn gàng trước khi bố mẹ đến đón, nhắc trẻ lấy đồ dùng cá nhân đeo ba lô, đội mũ, đi giầy dép, ra về. Thời gian đầu năm, trẻ còn lơ là, chưa tự giác thực hiện hoặc thực hiện còn chậm nhưng tôi luôn quan sát và hướng dẫn, nhắc nhở trẻ thực hiện. Cứ như vậy qua một thời gian khoảng 1,2 tháng tất cả số trẻ trong lớp tự giác thực hiện không cần phải cô nhắc nhở từ đó trở thành nề nếp thói quen tự phục vụ. * Thông qua hoạt động học: Hoạt động học là một phần trong chế độ sinh hoạt của trẻ. Hoạt động này chiếm thời lượng ngắn trong ngày nhưng lại có ý nghĩa quan trọng bởi giáo viên có thể cung cấp cho trẻ những kiến thức, kĩ năng mới một cách bài bản, có hệ thống. Giáo dục kĩ năng tự phục vụ có thể được đưa vào hoạt động học theo hai hình thức: triển khai trong cả một hoạt động học hoặc lồng ghép vào hoạt động học có nội dung phù hợp để giáo dục kĩ năng sống. Ví dụ: Ở chủ đề Trường mầm non, tôi tổ hoạt động học PTTC-KNXH: Bé làm vệ sinh lớp học. Thông qua hoạt động học, tôi hướng dẫn trẻ kĩ năng tự phục vụ dọn dẹp vệ sinh
7. lớp học. Tôi hướng dẫn trẻ các bước dọn dẹp và sắp xếp các đồ dùng, đồ chơi trong lớp học. Qua đó hình thành cho trẻ kĩ năng tự phục vụ là dọn dẹp, vệ sinh lớp học. Ví dụ: Hoạt động LQVH: Kể chuyện: Gấu con bị đau răng. Tôi hỏi trẻ , vì sao bạn Gấu bị đau răng ? Để không bị đau răng con phải làm gì? Qua đó, tôi giáo dục trẻ ý nghĩa của việc vệ sinh răng miệng và rèn kĩ năng đánh răng cho trẻ mỗi ngày. Ví dụ: Ở hoạt động tạo hình: Tô màu ngôi nhà của bé. Tôi cho trẻ tô màu ngôi nhà của mình và lồng ghép giáo dục trẻ dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ, sắp xếp đồ dùng trong gia đình ngăn nắp, gọn gàng Ví dụ: Qua hoạt động LQVH: dạy thơ: Cô dạy, tôi lồng ghép giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ như: cách mặc quần áo, cách rửa tay, rửa mặt đúng cách. Ngoài ra, trong và sau các hoạt động học tôi cho trẻ tự thực hiện những công việc vừa sức như: trẻ tự đi lấy đồ dùng: vở, màu tô . Khi kết thúc tiết học trẻ tự thu dọn đồ dùng dụng cụ cất gọn gàng ngăn nắp đúng nơi quy định. * Thông qua hoạt động góc Thông qua góc trẻ có cơ hội thể hiện thái độ, hành vi của mình, được rèn luyện cách ứng xử, giao tiếp, hình thành kĩ năng, hành vi, thói quen, nâng cao năng lực quan sát, tư duy. Chính vì vậy, hoạt động góc có nhiều ưu thế trong việc truyền tải các nội dung giáo dục cho trẻ, trong đó có nội dung giáo dục kĩ năng tự phục vụ. Đồng thời, dạy học thông qua trò chơi sẽ giúp trẻ hứng thú hơn. Ví dụ: Góc phân vai là một xã hội thu nhỏ, với vai trò tái hiện lại cuộc sống của người lớn một cách tổng quát trong hoàn cảnh tưởng tượng vì chơi của trẻ không phải là thật mà là giả vờ nhưng trong cái giả vờ đó lại mang tính rất thật. Tôi tổ chức trò chơi mẹ con, trẻ đã thực hiện các thao tác như cho con ăn, cho con ngủ, lau mặt, buộc tóc cho con... tôi thấy trẻ rất hứng thú và cảm thấy mình được làm người lớn. Qua đó trẻ được hình thành kĩ năng tự phục vụ: biết lâu mặt, buộc tóc. Ví dụ: Góc kĩ năng: Đây là góc mà trẻ được thực hành những kĩ năng tự phục vụ như: tết tóc, xâu dây giày, cài cúc áo. Tôi đã làm những bộ đồ dùng cho trẻ luyện tập hàng
8. ngày. Trong giờ hoạt động góc, trẻ được luân phiên nhau chơi với những đồ dùng này, qua đó rèn luyện những kĩ năng tự phục vụ cho trẻ. * Thông qua hoạt động vệ sinh: Hoạt động vệ sinh cho trẻ là việc không thể thiếu trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ ở trẻ ở trường mầm non. Giúp trẻ bước đầu hình thành những thói quen vệ sinh tốt trong cuộc sống. Thông qua hoạt động vệ sinh rèn luyện cho trẻ những kĩ năng tự phục vụ như: Rửa tay bằng xà phòng, lau mặt, đi vệ sinh đúng nơi qui định. Lớp tôi có 14 trẻ mới đi học nên mọi thao tác vệ sinh của trẻ vẫn còn rất vụng về, chưa đúng các bước. Chính vì thế ngay từ đầu năm tôi đã chú trọng đến việc rèn trẻ các thao tác vệ sinh cá nhân như rửa tay, lau mặt vào mọi lúc mọi nơi. Tôi đã đưa ra biện pháp mới và phù hợp giúp trẻ rèn các thói quen vệ sinh trong sinh hoạt hàng ngày. Tôi hướng dẫn từng bước rửa tay, lau mặt đơn giản, rõ ràng, chính xác, dể hiểu. Khi hướng dẫn trẻ rửa tay tôi hướng dẫn thao tác trước kết hợp với bài hát vui tươi, sau đó mới cho trẻ thực hành rửa tay với xà phòng. Tổ chức cho trẻ chơi trò chơi, hoặc vận động theo nhạc các thao tác rửa tay, rửa mặt trước khi thực hiện hoạt động vệ sinh. Tích hợp rèn thói quen vệ sinh: rửa tay lau mặt với các hoạt động khác như: vui chơi, học tập, lao động, sinh hoạt hằng ngày như: ăn, ngủ Giờ ăn rèn trẻ rửa tay trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh. Trẻ biết rửa mặt khi thức dậy buổi sáng, sau khi ăn xong hoặc các buổi chơi vận động ra mồ hôi. Những việc làm đó được lập đi lập lại trong chế độ sinh hoạt hàng ngày của trẻ kể cả mọi lúc mọi nơi đã hình thành ở trẻ thói quen nề nếp về vệ sinh cá nhân, vì vậy trẻ đã có nếp vệ sinh rất tốt, cô ít phải nhắc hơn, trẻ tự vệ sinh khi cần thiết, sạch sẽ, gọn gàng từ lúc đến trường cho đến khi ra về. Đi vệ sinh đúng nơi quy định vệ sinh là nhu cầu thiết yếu của trẻ. Để trẻ có thói quen đi vệ sinh đúng nơi quy định là cả một quá trình. Để cho trẻ có được thói quen đi vệ sinh đúng nơi qui định tôi dành nhiều thời gian để hướng dẫn rèn luyện liên tục. Đầu năm học nhiều trẻ mới đi học năm học đầu tiên nên trẻ còn đi tiểu trong quần, đi tiểu ở đầu hè lớp, ở vườn trường, khi đó tôi đã hướng dẫn và nhắc cho trẻ khi có nhu cầu muốn đi vệ sinh các con không được nhịn, nếu nhịn đi tiểu có thể gây ra bệnh nhưng không phải
9. để không mắc các bệnh đó mà các con có thể đi tùy tiện ở đâu cũng được, nếu đi vệ sinh tùy tiện sẽ gây ô nhiễm môi trường, gây mùi khó chịu cho bạn bè ở lớp, cơ thể cũng bị ảnh hưởng nếu nước tiểu thấm vào quần áo sẽ gây ngứa ngáy khó chịu, nếu trời lạnh đi tiểu tiện ra quần còn rất dễ bị ốm vì bị nhiễm lạnh .Vì vậy mà khi có nhu cầu muốn đi vệ sinh các con phải đi vệ sinh đúng nơi quy định, mà nơi quy định đó là nhà vệ sinh. Nếu ở lớp là khu nhà vệ sinh của lớp, còn nếu ở những nơi khác như công viên, khu vực trường thì ở đó đều có nhà vệ sinh công cộng, nếu các con không biết chỗ thì bố, mẹ, cô giáo sẽ chỉ dẫn cho các con. Trong hoạt động trò chuyện tôi luôn luôn giáo dục trẻ ý thức đi vệ sinh đúng nơi quy định. Sau một thời gian áp dụng biện pháp và nhắc nhở nên giờ đa số trẻ đã biết đi vệ sinh đúng nơi quy định, không có trường hợp nào đi vệ sinh bừa bãi. * Thông qua hoạt động ăn – ngủ: Hoạt động ăn là hoạt động quan trọng trong chế độ sinh hoạt của trẻ ở trường mầm non. Thông qua hoạt động giúp trẻ có kĩ năng tự phục vụ: chuẩn bị bàn, ghế, chén, muỗng . trong giờ ăn. Để giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ, trước khi ăn tôi hướng dẫn trẻ kê bàn ăn, ghế ngồi, rửa tay sạch sẽ. Trong khi ăn tôi động viên trẻ tự cầm chén, muỗng xúc ăn gọn gàng, không rơi vãi, đổ thức ăn, ăn xong tôi nhắc nhở trẻ tự cất chén muống vào nơi qui định, lấy khăn lau miệng, lau tay, đánh răng, uống nước, đi vệ sinh và thu dọn bàn ghế đúng nơi qui định, những công việc này trẻ thực hiện thường xuyên, liên tục trong hoạt động ăn trưa của mỗi ngày dần dần hình thành kỹ năng tự phục vụ ở trẻ. Hoạt động ngủ rất cần thiết với trẻ. Để có giấc ngủ ngon thì đồ dùng phục vụ cho giờ ngủ rất quan trọng, mỗi khi đến giờ ngủ để chuẩn bị đầy đủ đồ dùng cho trẻ một cách nhanh chóng, gọn gàng đồng thời tập cho trẻ có thói quen tự phục vụ tôi cho trẻ tự chuẩn bị chỗ ngủ: trẻ cùng nhau trải giường, lấy gối, lấy mềm và tự vào chỗ nằm ngủ. Sau khi trẻ ngủ dậy tôi hướng dẫn trẻ cách xếp mềm, cất giường, cất gối đúng nơi qui định. Thời gian đầu tôi hướng dẫn và làm cùng với trẻ đến khi trẻ tự làm được mỗi khi
10. đến giờ ngủ tôi chỉ cẩn nhắc nhở trẻ đưa ra yêu cấu lấy hoặc cất đồ dùng gì là trẻ cùng nhau thực hiện theo yêu cầu của cô. Công việc này trẻ được thực hiện liên tục trước và sau khi ngủ dậy nên chỉ một thời gian đã hình thành cho trẻ thói quen tự phục vụ một cách tự nhiên. Sử dụng biện pháp lồng ghép giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ vào mọi hoạt động trong ngày, tôi thấy trẻ rất hứng thú tham gia, phát huy được tính tò mò, muốn học hỏi các kiến thức của thế giới xung quanh. Biết những kĩ năng tự phục vụ như: tự cầm chén, muỗng xúc ăn gọn gang, không rơi vãi, đổ thức ăn; tự rửa tay bằng xà phòng,; tự lau mặt, đánh răng, tự phục vụ khi ăn uống, tự phục vụ khi ngủ; đi vệ sinh đúng nơi qui định thông qua các hoạt động hằng ngày tại trường mầm non với phương châm “ Học bằng chơi, chơi bằng học” Giải pháp 3: Tuyên truyền, phối kết hợp với phụ huynh để giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ. Sự phối hợp giữa giáo viên với gia đình là điều kiện quyết định, đảm bảo chắc chắn cho kết quả tuyên truyền giáo dục kĩ năng tự phục vụ, kết quả sẽ rất tốt nếu sự phối hợp mang tính đồng bộ, khoa học và phù hợp với điều kiện thực tế. Để nâng cao kĩ năng tự phục vụ của trẻ không chỉ dừng lại ở việc giáo dục tại trường mầm non mà còn cần kết hợp giáo dục tại gia đình trẻ vì chúng ta cũng biết rằng bản thân trẻ em chịu ảnh hưởng rất lớn của môi trường gia đình. Vì thế tôi thường xuyên tuyên truyền với phụ huynh về tầm quan trọng và sự cần thiết giáo dục kĩ năng tự phục vụ, trẻ cần có những kĩ năng tự phục vụ không chỉ ở trường, lớp mà còn ở ngay tại gia đình. Việc giáo dục bảo kĩ năng tự phục vụ cho trẻ bằng nhiều hình thức như: thông qua giờ đón, trả trẻ; qua cuộc họp phụ huynh trong năm học, lập nhóm zalo phụ huynh của lớp, chụp ảnh góc tuyên truyền phụ huynh cần biết gửi lên nhóm, thường xuyên trao đổi với phụ huynh về các biện pháp giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ để từ đó phụ huynh nắm bắt kịp thời cùng giáo viên giáo dục kĩ năng tự phục vụ khi ở nhà và cả khi đến trường mầm non.
11. Ví dụ: Để phụ hunh phối hợp tốt trong thực hiện giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ thì trong cuộc họp phụ huynh đầu năm, tôi đã thông báo để phụ huynh nắm được tình hình, cách thức phối hợp với giáo viên; nội dung, mục tiêu giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ tích hợp, lồng ghép thông qua các chủ đề được thông báo qua góc “ Tuyên truyền cho cha mẹ” để cho phụ huynh biết. Bên cạnh đó tôi lập nhóm zalo của nhóm lớp, tuyên truyền nội dung giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ như: tự thay quần áo khi bị ướt, bẩn; tự phục vụ các hoạt động cá nhân: chuẩn bị quần áo để đi học, tự thu dọn đồ chơi sau khi chơi xong để phụ huynh cùng tôi rèn cho trẻ thành một thói quen. Tôi luôn gặp gỡ, trao đổi một cách cởi mở để nhằm mục đích tạo sự thân thiện với phụ huynh. Từ đó giữa phụ huynh và tôi mới trao đổi thoải mái, nêu ra quan điểm của mình về trẻ. Bên cạnh đó, trong mọi công việc hàng ngày tôi luôn quan tâm tới trẻ để chiều khi về tôi trao đổi thông tin kịp thời của trẻ cho phụ huynh. Qua đó phụ huynh thấy được sự quan tâm, chăm sóc của cô với trẻ. Ví dụ: Trong giờ đón trẻ, tôi trao đổi với phụ huynh những việc nhằm rèn kĩ năng tự phục cho trẻ như để trẻ tự lấy sữa, cất áo khoát gọn gàng vào cặp, rồi vào tự xếp dép gọn gàng lên kệ dép và cất cặp vào tủ cá nhân của trẻ. Những việc này được trẻ thực hiện thường xuyên mỗi ngày nên hình thành ở trẻ một thói quen tốt và từ đó trẻ có kĩ năng tự phục vụ cho bản thân trẻ. Sau khi áp dụng biện pháp, phụ huynh lớp tôi đã có những thay đổi tích cực hơn: thường xuyên trao đổi với giáo viên về cách giáo kĩ năng tự phục vụ cho trẻ tại gia đình, trẻ có kĩ năng tự phục vụ nhiều hơn, tham gia tích cực hơn trong quá trình giáo dục kĩ năng tự phục vụ trong nhà trường và trong gia đình. 5.2. Về khả năng áp dụng của sáng kiến: - Khả năng mang lại lợi ích của sáng kiến: + Về mặt kinh tế: + Về mặt xã hội: Sau khi thực hiện các giải pháp nêu trên sẽ khắc phục được những hạn chế trong việc giáo dục kĩ năng tự phục vụ như:
12. Sau khi áp dụng các giải pháp trên với trẻ ở lớp mẫu giáo 4-5 tuổi đã đạt được kết quả cụ thể như sau: - Giáo viên nắm vững kiến thức về giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ, chủ động trong việc tìm kiếm tài liệu để dạy trẻ nội dung kĩ năng tự phục vụ. - Giáo viên tổ chức thường xuyên các hoạt động giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ và đặc biệt chú ý lồng ghép giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi - Phụ huynh hiểu được tầm quan trọng của việc giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ từ nhỏ. Quan tâm hơn tới chương trình và hoàn toàn ủng hộ giáo viên thực hiên. Thêm tôn trọng giáo viên, đề cao hơn cấp học mầm non từ đó cho trẻ đi học đúng giờ, đều đặn hơn. Việc thực hiện các giải pháp trên đã mang lại hiệu quả cao trong việc giáo dục kĩ năng tự lập, tự phục vụ cho trẻ. Cụ thể: Tăng so với trước Khi chưa áp dụng Khi áp dụng các Tiêu chí khi áp dụng biện các biện pháp biện pháp pháp Tự cầm chén, muỗng xúc ăn gọn gàng, không rơi 20/35 trẻ - 57,1% 32/35 trẻ - 91,4 % 12 trẻ - 34,3% vãi, đổ thức ăn Tự rửa tay bằng xà 19/35 trẻ - 54,3% 35/35 trẻ - 100% 16 trẻ - 45,7% phòng Tự lau mặt, đánh răng 25/35 trẻ - 71,4% 35/35 trẻ - 100% 10 trẻ - 28,6% Tự phục vụ khi ăn, uống 21/35 trẻ - 60% 33/35 trẻ - 94,3% 12 trẻ - 34,3% Tự phục vụ khi ngủ 23/35 trẻ - 65,7% 35/35 trẻ - 100% 12 trẻ -34,3%
13. Tự thay quần áo khi bị 20/35 trẻ - 57,1% 35/35 trẻ - 100% 15 trẻ - 42,9% ướt, bẩn Tự phục vụ các hoạt động 23/35 trẻ - 65,7% 34/35 trẻ - 97,1% 11 trẻ - 31,4% cá nhân Dọn dẹp, vệ sinh lớp học 20/35 trẻ - 57,1% 32/35 trẻ - 91,4 % 12 trẻ - 34,3% Đi vệ sinh đúng nơi qui 21/35 trẻ - 60% 35/35 trẻ - 100% 14 trẻ - 40% định - Các điều kiện cần thiết để áp dụng giải pháp: + Giáo viên phải luôn tìm tòi, học hỏi kinh nghiệm từ bạn bè đồng nghiệp để nắm vững các nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục kĩ năng tự phục vụ + Ban giám hiệu nhà trường quan tâm bồi dưỡng về chuyên môn, đầu tư về cơ sở vật chất, trang thiết bị về nội dung giáo dục kĩ năng tự phục vụ để dạy trẻ 4-5 tuổi. - Phạm vi ảnh hưởng của sáng kiến: Trong phạm vi giáo viên dạy lớp 4-5 tuổi tại các trường mầm non trên địa bàn thị xã Ninh Hòa. 6. Các thông tin cần được bảo mật: Các biện pháp thực hiện sáng kiến trước khi được công bố. 7. Kết luận Giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ mầm non nói chung và lứa tuổi mẫu giáo 4 – 5 tuổi nói riêng là vô cùng quan trọng trong việc hình thành nhân cách con người. Mỗi giáo viên chúng ta cần có kế hạch rõ ràng, cụ thể, chi tiết cho mọi hoạt động trong ngày. Từ đó mỗi một hoạt động lại cung cấp cho trẻ những trải nghiệm khác nhau nhưng mục đích cuối cùng vẫn là giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ.