SKKN Một số biện pháp giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 4-5 tuổi trong Trường Mầm non - Phạm Thục Uyên

Nội dung tài liệu: SKKN Một số biện pháp giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 4-5 tuổi trong Trường Mầm non - Phạm Thục Uyên

1. Một số biện pháp giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 4-5 tuổi trong Trường Mầm non CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ĐỀ CƯƠNG SÁNG KIẾN - Họ và tên: PHẠM THỤC UYÊN - Ngày, tháng, năm sinh: 15/09/1981 - Cơ quan, đơn vị công tác: Trường Mầm non Ninh Hưng - Chức vụ/ chức danh: Giáo viên - Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm mầm non 1. Tên sáng kiến: Một số biện pháp giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 4-5 tuổi trong Trường Mầm non. 2. Lĩnh vực áp dụng 2.1. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo viên 2.2. Mục tiêu: Đề ra các biện pháp giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ trong Trường mầm non Ninh Hưng và các trường Mầm non trên địa bàn thị xã Ninh Hòa. 2.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu: Một số biện pháp giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 4-5 tuổi trong Trường Mầm non. - Phạm vi nghiên cứu: Trẻ 4-5 tuổi trong Trường Mầm non Ninh Hưng 3. Cơ sở pháp lý - Thông tư số 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành
2. - Thông tư số 28/2016/TT-BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Chương trình Giáo dục mầm non ban hành kèm theo Thông tư số 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, có hiệu lực kể từ ngày 15 tháng 02 năm 2017. - Thông tư số 51/2020/TT-BGDĐT ngày 31 tháng 12 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Chương trình Giáo dục mầm non ban hành kèm theo Thông tư số 17/20009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. 4. Thực trạng Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, thực hiện nhiệm vụ nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em trong độ tuổi mầm non. Với mục tiêu là giúp trẻ phát triển khả năng toàn diện, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách. Do đó, việc xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non có vai trò vô cùng quan trọng, là điều kiện giúp trẻ phát triển toàn diện về thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội... Tuy nhiên, việc giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ tại lớp 4-5 tuổi A cho trẻ trong trường mầm non hiện nay vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế như: * Ưu điểm: - Cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, đồ dùng, đồ chơi tương đối đầy đủ để phục vụ cho công tác chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ. - Giáo viên đạt chuẩn về trình độ, nhiệt tình yêu mến trẻ, luôn có tinh thần tự học, tìm tòi nghiên cứu để chăm sóc cho trẻ tốt nhất về thể chất lẫn tinh thần. - Là giáo viên có nhiều năm kinh nghiệm dạy lớp 4-5 tuổi. - Được ban giám hiệu nhà trường quan tâm trong việc phát triển toàn diện cho trẻ tại trường mầm non Ninh Hưng. * Khuyết điểm
3. - Giáo viên đôi lúc chưa chú trọng đến việc tổ chức các hoạt động học giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ. Vì vậy dẫn đến nhận thức của trẻ về giáo dục phát triển tình cảm kỹ năng xã hội đối với trẻ còn hạn chế. - Việc tích hợp lồng ghép giáo dục giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội ít được chú trọng. - Công tác tuyên truyền giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội đến các phụ huynh đôi lúc chưa thường xuyên và kịp thời. 5. Mô tả sáng kiến: 5.1. Về nội dung của sáng kiến: Căn cứ vào tình hình thực tế của lớp về việc giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội,bản thân đề xuất các giải pháp thực hiện trong việc giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ 4-5 tuổi trường mầm non như sau: Giải pháp 1: Giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ thông qua hoạt động học. Hoạt động học là hoạt động cung cấp kiến thức cho trẻ một cách có hệ thống và cơ bản nhất. Trong giờ hoạt động học tôi cung cấp cho trẻ các kiến thức như: ý thức về bản thân; khả năng nhận biết và thể hiện cảm xúc, tình cảm của con người, sự vật và hiện tượng xung quanh; thực hiện một số quy định trong gia đình, trường, lớp; giữ gìn và bảo vệ môi trường. Thông qua hoạt động giúp trẻ phát triển các mối quan hệ tích cực với thế giới xung quanh, phát triển năng lực cá nhân, hành vi thích ứng với xã hội. Theo kế hoạch chăm sóc, giáo dục trẻ tại lớp thì trong một chủ đề tôi tổ chức 2 hoạt động học về lĩnh vực giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội. Vì vậy, khi tổ chức hoạt động học tôi luôn tôn trọng sở thích, khuyến khích trẻ bày tỏ ý kiến, bộc lộ sở thích và khả năng của trẻ. Muốn làm được điều đó tôi luôn tạo điều kiện và cơ hội để trẻ được trải nghiệm, được thực hành bởi đây là cách thức quan trọng để trẻ cảm nhận về mặt tình cảm và rèn luyện kỹ năng hành vi.
4. Giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội gồm có: Phát triển tình cảm và phát triển kỹ năng xã hội. - Trước hết về phát triển tình cảm: Tôi giáo dục trẻ ý thức về bản thân nhận biết và thể hiện cảm xúc, tình cảm với con người, sự vật, hiện tượng xung quanh thông qua các hoạt động như: trò chuyện, thảo luận để trẻ biểu lộ những suy nghĩ, cảm xúc của mình, tự tin, tự giới thiệu về bản thân (tên, tuổi, sở thích, khả năng...) với mọi người. Nghe kể chuyện, nghe đọc truyện, thơ, ca dao có nội dung giáo dục trẻ ý thức về bản thân, tự tin, tự lực. Hát, vận động, đọc thơ thể hiện các cảm xúc khác nhau. Vẽ, làm sách tranh thể hiện sở thích và khả năng của bản thân. Lao động vừa sức: rửa tay, rửa mặt, sắp xếp đồ dùng, đồ chơi...Khuyến khích trẻ thể hiện tình cảm thân thiện của mình với bạn bè, sự kính trọng và yêu quý cô giáo, chú ý đến lời nói và công việc của cô giáo, làm một số việc vừa sức để giúp đỡ cô giáo, bạn bè và những người thân trong gia đình và những người xung quanh. Ví dụ: Khi tổ chức hoạt động học phát triển tình cảm với đề tài: “Bạn của bé” tôi cho trẻ gọi tên và miêu tả những nét nổi bật của một số bạn trong lớp, nói được sở thích của mình, của các bạn trong lớp. Sau đó tôi cho trẻ chơi trò chơi “Tìm bạn” cho trẻ kết nhóm bạn có cùng đặc điểm, sở thích trên nền nhạc theo nhiều hình thức khác nhau: kết nhóm bạn trai - bạn gái, kết nhóm bạn tóc ngắn - tóc dài... Qua hoạt động giúp trẻ yêu mến, gắn bó với nhau, quan tâm đến đặc điểm, sở thích của nhau, thích chơi cùng nhau. Với đề tài: “ Đôi bàn tay xinh” tôi giáo dục cho trẻ biết tầm quan trọng của đôi tay đối với bé như: xúc cơm ăn, tay để vòng chào hỏi người lớn, tay biết bỏ rác vào thùng, tay để chơi các trò chơi, để học tập; giáo dục trẻ biết cách giữ gìn bảo vệ đôi bàn tay. Sau đó tôi cho trẻ chơi “Chọn đồ dùng bảo vệ bàn tay” tôi chuẩn bị nhiều tranh lô tô như: khăn, xà phòng, đồ cắt móng tay, bao tay...rồi cho trẻ chọn đồ dùng bảo vệ tay. Thông qua hoạt động này sẽ giúp trẻ có thói quen giữ vệ sinh tay luôn sạch sẽ. Giáo dục trẻ nhận biết và thể hiện cảm xúc, tình cảm của con người, sự vật và hiện tượng xung quanh. Để giáo dục trẻ nhận biết và thể hiện cảm xúc phù hợp, tôi tiến hành và khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động như: trò chuyện về các trạng thái cảm xúc
5. khác nhau vui, buồn, ngạc nhiên, sợ hãi... khám phá các cách thể hiện cảm xúc khác nhau qua nét mặt, cử chỉ, điệu bộ. Sưu tầm, cắt dán các bức tranh về các trạng thái cảm xúc khác nhau và các cách biểu hiện cảm xúc của con người. Tôi luôn khuyến khích trẻ thể hiện cảm xúc trong cuộc sống sinh hoạt hằng ngày. Ví dụ: Khi tổ chức hoạt động học với đề tài “Những bức tranh vui vẻ - buồn rầu - giận dữ” tôi cho trẻ nhận biết các trạng thái cảm xúc khác nhau, biết biểu đạt cảm nghĩ của mình bằng các cách khác nhau như cho trẻ thảo luận về những điều làm trẻ sợ hãi, hạnh phúc hay buồn rầu. Ví dụ tôi hỏi: Điều gì làm con vui? Điều gì làm con buồn... Sau đó cho trẻ lựa chọn một số sắc thái tình cảm để vẽ. Qua hoạt động giúp trẻ nhận biết các trạng thái cảm xúc khác nhau của con người một cách nhanh chóng và chính xác nhất. - Về phát triển kỹ năng xã hội: Để hình thành và phát triển ở trẻ các hành vi kỹ năng giao tiếp và quy tắc ứng xử xã hội phù hợp tôi tổ chức các hoạt động trò chuyện, thảo luận với trẻ về những quy tắc, quy định đơn giản cần thực hiện ở lớp, ở gia đình, nơi công cộng; về cách giao tiếp, ứng xử của trẻ với các bạn, với người lớn, các em nhỏ. Tạo điều kiện để trẻ tham gia vào các hoạt động, các trò chơi theo nhóm. Khuyến khích trẻ vẽ, tô màu, cắt dán những bức tranh; làm bưu thiếp, quà tặng... Tôi kịp thời động viên, khuyến khích trẻ khi trẻ có những hành vi xã hội tích cực. Ví dụ: Khi tổ chức hoạt động học với đề tài “Bé tìm hiểu luật giao thông” tôi tiến hành cho trẻ tìm hiểu một số biển báo như nhóm biển báo cấm: cấm đi ngược chiều, cấm đỗ xe, cấm rẽ trái và rẽ phải...; nhóm biển báo nguy hiểm: giao nhau với đường sắt có rào chắn, giao nhau với đường sắt không có rào chắn; nhóm biển hiệu lệnh: đường dành cho người đi bộ, hướng đi phải theo. Tiếp theo tôi sẽ cho trẻ tìm hiểu một số quy định và hành vi văn hóa giao thông như: đi đúng làn đường quy định dành cho người đi bộ và phải có người lớn đi cùng; không được đùa giỡn, chơi bóng, thả diều ở dưới lòng đường, lề đường; thực hiện một số hành vi văn hóa giao thông như: nhường ghế, giúp đỡ các cụ già, em nhỏ, phụ nữ có thai... Phần trò chơi củng cố tôi cho trẻ chơi trò chơi “Chung sức” tôi chia lớp làm hai đội tôi mô tả đặc điểm, hình dạng của các biển báo, hai đội chú ý nghe và rung chuông trả lời những câu hỏi về biển báo, mỗi lần đội nào trả lời
6. đúng được 1 điểm. Hết giờ đội nào có nhiều điểm đội đó chiến thắng. Tôi cho chơi tiếp trò chơi nữa là “Khoanh tròn hành vi đúng khi tham gia giao thông” chia lớp làm hai đội, mỗi đội sẽ có một bức tranh về các hành vi đúng – sai khi tham gia giao thông, trong thời gian quy định đội nào khoanh tròn được nhiều hành vi đúng khi tham gia giao thông thì đội đó chiến thắng. Qua hoạt động giúp trẻ nhận biết được một số biển báo giao thông đường bộ, biết được một số hành vi không nên khi tham gia giao thông và thực hiện đúng một số quy định luật giao thông đường bộ. Để giáo dục trẻ ý thức và một số kỹ năng giữ gìn và bảo vệ môi trường, tôi tổ chức các hoạt động như: trò chuyện về chủ đề “Lớp học của bé” cho trẻ quan sát về lớp học của mình, những cảm nhận của trẻ về lớp học của mình, những suy nghĩ và hành động của trẻ làm gì cho lớp học của mình trở nên sạch đẹp hơn. Cho trẻ xem những đoạn video có nội dung giáo dục bảo vệ môi trường, như lớp học chưa được dọn dẹp trang trí với lớp học đã được dọn sạch sẽ và trang trí đẹp cho trẻ so sánh và nêu lên nhận xét về những video đó. Cho trẻ thực hành: quét lớp, rửa và lau dọn đồ chơi, lau lá cây, tưới cây... Làm đồ chơi trang trí lớp học. Ví dụ: Với đề tài “Trồng và chăm sóc cây” tôi tiến hành cho trẻ thảo luận về các loại hạt mà trẻ mang đến lớp (tên gọi, hình dạng, màu sắc, kích thước...); về sự phát triển của cây. Hỏi trẻ muốn gieo hạt thì cần làm những công việc gì? Tôi hướng dẫn trẻ gieo hạt: cách cho đất vào lọ, vùi hạt và tưới nước, sau đó cho trẻ tự làm. Nhắc nhở trẻ chăm sóc cây hằng ngày, quan sát sự nảy mầm và phát triển của cây, tìm nguyên nhân cây chóng lớn và cây bị chết. Qua hoạt động này giúp cho trẻ biết cây cần được chăm sóc và bảo vệ. Tóm lại, thông qua việc tổ chức hoạt động học giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội giúp trẻ phát triển năng lực hiểu về bản thân, hiểu người khác, các quy tắc và mong đợi của xã hội, điều chỉnh và kiểm soát các hành vi của bản thân, hiểu các quy tắc và chấp nhận các quy tắc, biết chờ đến lượt, biết chia sẻ, hợp tác với bạn trong các hoạt động. Trẻ có thể đánh giá các trở ngại một cách đúng hơn và biết lượng sức mình để khắc phục các trở ngại đó.
7. Giải pháp 2: Tích hợp nội dung giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội trong chế độ sinh hoạt hằng ngày Các nội dung giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội trước kia ít được tôi chú trọng thì giờ tôi đã chú trọng hơn, quan tâm hơn. Ngoài việc chú trọng trong giờ hoạt động học là chính tôi còn chú trọng giáo dục phát triển tình cảm kỹ năng xã hội cho trẻ trong chế độ sinh hoạt hằng ngày. Giáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ được tiến hành thường xuyên ở mọi lúc, mọi nơi trong tất cả các hoạt động chăm sóc và giáo dục trẻ theo chế độ sinh hoạt hằng ngày và đây là hình thức giáo dục chủ yếu đối với trẻ. Tôi tổ chức các hoạt động giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ trong hầu hết các thời điểm trong ngày như khi đón trẻ, trả trẻ, khi trẻ tập thể dục, khi trẻ chơi, trẻ ăn, trẻ ngủ...Tích hợp nội dung giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội trong chế độ sinh hoạt hằng ngày phù hợp sẽ giúp cho trẻ học được kỹ năng cần thiết để giao tiếp một cách có hiệu quả với người lớn và trẻ khác, trải nghiệm các kỹ năng xã hội như chia sẻ, chờ đến lượt và trẻ sẽ trở nên đồng cảm với người khác. Đây chính là những kỹ năng cần thiết để trẻ hòa nhập vào cuộc sống xã hội. Giờ đón trẻ: rèn cho trẻ thói quen thực hiện các hoạt động vào mỗi buổi sáng khi đón trẻ như: chào cô, tự lấy sữa cất vào rổ, chào tạm biệt bố mẹ và tự đem cặp dắt lên giá và chào các bạn khi vào lớp; tập cho trẻ có kỹ năng tự mình cất giày dép, áo khoác và đồ dùng đúng nơi quy định của lớp. Tôi khen ngợi những biểu hiện tốt của trẻ, nhắc nhở những biểu hiện chưa đúng như còn khóc nhè, còn đợi bố mẹ lấy sữa (lời nói, hành vi, thái độ của trẻ) và giúp trẻ cách làm đúng nếu cần. Trò chuyện buổi sáng : tôi luôn lựa chọn nội dung gần gũi để giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội phù hợp để đưa vào trò chuyện đầu giờ. Ví dụ: tôi đặt câu hỏi cho trẻ trả lời : buổi tối về với bố mẹ con đã làm gì, ăn gì, giúp đỡ bố mẹ những việc gì, trẻ sẽ kể được những việc mà trẻ đã làm khi trẻ về với gia đình, sau đó tôi có thể trò chuyện về trường, lớp: Trong trường có những ai? Công việc của họ là gì? đồ dùng, đồ chơi trong lớp; trò chuyện về tên cô giáo, tên các bạn, đặc điểm bên ngoài, tính cách, sở
8. thích và khả năng của các bạn.; trò chuyện về cách thể hiện cảm xúc: tôi cho trẻ tự điểm danh các bạn trong lớp ngày hôm đó bạn nào nghỉ học, hỏi trẻ các con có biết bạn nghỉ vì lý do gì không? qua đó giáo dục trẻ biết quan tâm, biết động viên, thăm hỏi khi bạn bị bạn ốm, hoặc bị vắng mặt vì 1 lý do nào đó. Hoạt động chơi ngoài trời: tôi thường tổ chức cho trẻ hoạt động theo nhóm “Nhặt rác, nhổ cỏ trong bồn hoa”. Tôi chia trẻ thành các nhóm nhỏ, đầu tiên tôi cho cả lớp đi tham quan khu vực bồn hoa để trẻ nhận xét và cùng chỉ ra những việc cần làm để bồn hoa thêm sạch đẹp hơn, trong đó có những việc phù hợp với trẻ và những việc không phù hợp. Sau đó tôi ho các nhóm thực hiện nhiệm vụ, tôi giám sát và giúp đỡ để đảm bảo tất cả trẻ cả nhóm cùng làm. Tôi có thể tạo tình huống tôi bị đau bụng, qua đó giáo dục trẻ về sự quan tâm, cách xử lý khi có người bị đau. Chơi, hoạt động ở các góc: tôi tổ chức cho trẻ chơi ở các góc chơi theo nhu cầu, sở thích của trẻ theo sự lựa chọn góc chơi của trẻ vào buổi sáng sau khi vào lớp: góc gia đình: chơi đóng vai cô giáo và các bạn, làm bố, làm mẹ làm con, góc khám phá: trẻ chơi với vật chìm vật nổi ; góc xây dựng: chơi xây trường mầm non; góc nghệ thuật: làm dây hoa, cờ trang trí lớp. Tôi luôn quan sát và tham gia cùng trẻ vào trò chơi với tư cách như một vai chơi nhằm giúp trẻ được rèn luyện về các kỹ năng xã hội, kỹ năng thể hiện tình cảm phù hợp, kiểm soát cảm xúc, giải quyết vấn đề. Giờ ăn trưa : tôi giao nhiệm vụ cho các bạn như các bạn lớn khỏe 2 bạn sẽ cùng khiêng bàn kê bàn bàn ăn, lấy dĩa, khăn để bàn ăn các bạn nữ phụ cô quét lớp sạch sẽ , dọn dẹp trước và sau khi ăn; Khi ăn tôi giáo dục trẻ hành vi ăn uống có văn hóa văn minh : xếp hàng chờ đến lượt ngồi đúng vị trí, đúng tư thế, cảm ơn cô, mời cô và các bạn ăn cơm, ăn gọn gàng không rơi vãi, không bỏ thức ăn, ăn hết suất, rửa tay bằng xà phòng, biết vặn vòi nước sau khi rửa tay .Qua đây hình thành ở trẻ hành vi với các bạn trong lớp như biết phối hợp với bạn, quan tâm giúp đỡ bạn và cô giáo, hình thành kỹ năng tự phục vụ cho trẻ. Giờ ngủ: tôi tích hợp giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội như cùng tôi chuẩn bị giường ngủ, xếp hàng đi vệ sinh, nghe những bản nhạc ru, những làn điệu dân ca về quê
9. hương. Qua đây cũng hình thành ở trẻ hành vi với các bạn trong lớp như biết phối hợp với bạn, quan tâm giúp đỡ bạn, yêu những làn điệu dân ca. Buổi chiều trước khi ra về, giờ trả trẻ: tôi trò chuyện với trẻ, hôm nay con đã làm được gì giúp cô, giúp bạn, con cảm thấy thế nào? Con nghỉ cô và bạn cảm thấy thế nào? tôi rèn cho trẻ các thói quen thực hiện các hoạt động khi ra về như: tự lấy cặp, mũ, đeo khẩu trang, mặc áo khoắc, mang dép đúng, chào tạm biệt cô và các bạn và hẹn gặp lại cô và các bạn, trẻ hỏi thăm bố/mẹ; kể cho bố mẹ nghe về một ngày về học tập ở trường. Thông qua việc tích hợp nội dung giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội vào trong chế độ sinh hoạt hằng ngày sẽ giúp cho tất cả trẻ được tham gia vào các hoạt động, học được cách chủ động độc lập trong việc thực hiện các nhiệm vụ đến cùng, được thực hành gắn với cuộc sống hàng ngày của trẻ. Giải pháp 3: Phối hợp giữa giáo viên với phụ huynh trong việc giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ. Gia đình là môi trường mang lại cho trẻ những giá trị văn hóa truyền thống nuôi dưỡng và phát triển cảm xúc của trẻ là yếu tố quan trọng có tác động mạnh mẽ nhất đến trẻ. Trong gia đình trẻ học được ngôn ngữ, kỹ năng sống, các giá trị văn hóa và đạo đức. Đặc biệt trẻ học được các hành vi ứng xử của mọi thành viên trong gia đình, chăm sóc và quan tâm đến những người than trong gia đình bố mẹ, ông bà đó là những giá trị rất căn bản của văn hóa gia đình mà trẻ có thể thừa kế và hình thành. Vì vậy gia đình là nơi để hình thành sự tự tin, phát triển những tiềm năng, sự sáng tạo của trẻ trong giải quyết vấn đề, là nơi gần gũi nhất để giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ. Xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm là một trong những nhiệm vụ đòi hỏi phải có sự phối hợp tham gia của cô giáo với cha mẹ trẻ. Nếu có sự giáo dục đồng bộ giữa nhà trường và gia đình thì kết quả đạt được sẽ cao hơn. Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là một trong những nhiệm vụ đòi hỏi phải có sự phối hợp tham gia của gia đình với giáo viên sẽ đạt kết quả cao hơn Vì vậy khi đón và trả trẻ tôi luôn trao đổi với phụ huynh một số thông tin cần thiết như tình hình sức khỏe, các thói quen, hành vi, đặc điểm tình cảm, kỹ năng xã hội của trẻ
10. với bạn và những người xung quanh. Tôi trao đổi với phụ huynh trẻ về một số thông tin của trẻ ở gia đình như: ở nhà trẻ có hay chơi với anh/chị/em hay các bạn hàng xóm không? Trẻ có làm những công việc vừa sức để giúp đỡ bố mẹ hay không? Tôi trao đổi với phụ huynh trẻ về một số thông tin của trẻ ở lớp như: ở lớp trẻ rất hiền ngoan nhưng còn nhút nhát, ít mạnh dạn tham gia các hoạt động chung của lớp, đôi khi trẻ giúp cô làm những việc đơn giản như phụ cô lấy vở sách phát cho các bạn học, tự lấy ghế cho cô khi tôi nhờ. Tôi định hướng để phụ huynh biết cách giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ ở gia đình theo mỗi giai đoạn. Giai đoạn đầu giáo dục trẻ biết quan tâm, giúp đỡ đến mọi người xung quanh, dần dần giúp trẻ biết chia sẻ, nhường nhịn với bạn với em nhỏ, biết bảo vệ bản thân và tha thứ. Ví dụ: ở giai đoạn đầu tôi gợi ý cho cha mẹ trẻ như: về nhà phụ huynh nên khuyến khích con làm những việc vừa sức giúp đỡ cha mẹ; biết quan tâm, hỏi han khi bố mẹ, ông bà đau ốm; khuyến khích trẻ chơi với nhiều bạn và trong khi chơi cần nhường nhịn, không tranh giành đồ dùng, đồ chơi của bạn...Tôi luôn luôn khuyến khích cha mẹ trẻ tham gia các hoạt động trải nghiệm tổ chức ở lớp cho trẻ như: ngày hội của bà và mẹ, ngày hội “Cháu yêu chú bộ đội”, các hoạt động dự giờ của lớp, đóng mở chủ đề Trong cuộc họp phụ huynh đầu năm tôi trao đổi với phụ huynh về tầm quan trọng của việc giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ; những đặc điểm tình cảm, kỹ năng xã hội của trẻ ở lớp; thảo luận với phụ huynh về các cách thức giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội. Trong quá trình trao đổi, tôi nêu chủ đề, đặt các câu hỏi, đưa ra những đặc điểm cụ thể của trẻ, sau đó khuyến khích phụ huynh đưa ra ý kiến và định hướng để việc giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ được tốt hơn. Ở lớp tôi còn xây dựng góc dành cho cha mẹ trẻ. Về hình thức: tôi xây dựng góc này ở vị trí thuận tiện để tất cả các phụ huynh đều được nhìn thấy, trang trí góc đơn giản nhưng có sức lôi cuốn về hình ảnh và màu sắc để thu hút sự chú ý của phụ huynh. Về nội dung: tôi đưa thông tin giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ là một thông tin rất hữu ích cho phụ huynh. Tôi dán những điều cần lưu ý của tôi về các nội dung giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ ở mỗi giai đoạn, những sản
11. phẩm của trẻ, hình ảnh của trẻ được tôi chụp ảnh trong quá trình trẻ thể hiện tình cảm, kỹ năng xã hội ở lớp. Ngoài ra, tôi còn trao đổi với cha mẹ trẻ qua grup zalo của nhóm lớp, tôi đăng những bài dạy có nội dung phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội để gia đình cùng tôi giáo dục trẻ. Đây là một hình thức rất tiện lợi, kịp thời và không tốn kém, có thể thu hút nhiều cha mẹ trẻ cùng tham gia. Tôi tiến hành làm theo cách như sau: đầu năm trong buổi họp phụ huynh tôi lập một Zalo riêng của lớp, tôi đưa tất cả các phụ huynh vào nhóm. Các thông tin về trẻ và các hoạt động của lớp sẽ được tôi cập nhật hàng ngày, các hình ảnh một ngày của trẻ, những hình ảnh đẹp về tình cảm của các bạn trong lớp, như giúp đỡ bạn mang giầy dép, bạn ăn trước đúc bạn ăn chậm, phụ cô làm những công việc vừa sức Các nội dung giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội, các trải nghiệm về tình cảm, kỹ năng xã hội của trẻ sẽ được tôi thông tin trên Zalo của lớp. Tôi còn giới thiệu với phụ huynh các trang web hướng dẫn cách chăm sóc, giáo dục trẻ ở gia đình để phụ huynh cùng tham khảo. Tóm lại, để giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ đạt hiệu quả phụ thuộc rất lớn vào công tác phối hợp với phụ huynh. Trong quá trình thực hiện tôi cần linh hoạt, sử dụng các hình thức phù hợp và có thể kết hợp các hình thức trong suốt quá trình giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ thì mới đạt được hiệu quả cao. 5.2. Về khả năng áp dụng của sáng kiến: - Khả năng mang lại lợi ích của sáng kiến: Sau khi thực hiện các giải pháp nêu trên sẽ khắc phục được những hạn chế trong việc giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ tại trường mầm non như sau: + Giáo viên chú trọng hơn đến việc tổ chức các hoạt động học giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ. + Việc lồng ghép giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm được chú trọng và nhận thức một cách hiệu quả.
12. + Công tác truyền giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong nhà trường luôn được giáo viên và phụ huynh quan tâm và chú ý hơn Việc thực hiện các biện pháp nêu trên góp phần phát triển tình cảm kỹ năng xã hội cho trẻ như sau: Cụ thể: Tiêu chí Khi chưa áp dụng các biện pháp Khi áp dụng các biện pháp Trẻ có ý thức về bản thân, nhận biết và thể hiện 40% Trẻ có ý thức về bản thân, nhận 90% Trẻ có ý thức về bản than, nhận cảm xúc, tình cảm với con người, sự vật và hiện biết và thể hiện cảm xúc, tình cảm với biết và thể hiện cảm xúc, tình cảm với tượng xung quanh con người, sự vật và hiện tượng xung con người, sự vật và hiện tượng xung quanh quanh Trẻ có hành vi và quy tắc ứng xử xã hội trường 35% Trẻ có hành vi và quy tắc ứng xử 90% Trẻ có hành vi và quy tắc ứng xử lớp mầm non và trong sinh hoạt ở gia đình. xã hội trường lớp mầm non và trong xã hội trường lớp mầm non và trong sinh hoạt ở gia đình. sinh hoạt ở gia đình. - Các điều kiện cần thiết để áp dụng giải pháp: + Giáo viên phải luôn tìm tòi, học hỏi kinh nghiệm từ bạn bè đồng nghiệp để nắm vững các nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ. + Ban giám hiệu nhà trường quan tâm bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên nhiều hơn nữa trong lĩnh vực giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội, về cơ sở vật chất, trang thiết bị đồ dùng đồ chơi ngoài trời để nâng cao hiệu quả giáo giáo dục tình cảm kỹ năng xã hội cho trẻ. + Sự ủng hộ, giúp đỡ nhiệt tình của phụ huynh, tham gia tích cực vào các hoạt động của trường, của lớp. - Phạm vi ảnh hưởng của sáng kiến: Trong phạm vi các trường mầm non trên địa bàn thị xã Ninh Hòa.
13. 6. Các thông tin cần được bảo mật: Các biện pháp thực hiện sáng kiến trước khi được công bố. 7. Kết luận Việc giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ tại lớp 4-5 tuổi trong trường Mầm non, nhằm góp phần giúp trẻ phát triển toàn diện. Có thể nói việc giáo dục trẻ có ý thức về bản than, cảm xúc tình cảm, những hành vi, quy tắc ứng xử xã hội trong gia đình trong trường mầm non, kỹ năng tự phục vụ sẽ góp phần giúp trẻ có những thói quen tốt như mạnh dạn tự tin, độc lập, sáng tạo dễ hòa nhập, dễ chia sẻ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách./.