SKKN Một số biện pháp rèn luyện các kỹ năng tạo hình cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi trong trường mầm non

Nội dung tài liệu: SKKN Một số biện pháp rèn luyện các kỹ năng tạo hình cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi trong trường mầm non

1. Một số biện pháp rèn luyện các kỹ năng tạo hình cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi trong trường mầm non CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ĐỀ CƯƠNG SÁNG KIẾN - Họ và tên: NGUYỄN THỊ HOÀNG DIỄM Giới tính: Nữ - Ngày, tháng, năm sinh:10/01/1985 - Cơ quan, đơn vị công tác: Trường Mầm non Ninh Hưng - Chức vụ/chức danh: Giáo viên - Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm mầm non. 1. Tên sáng kiến: Một số biện pháp rèn luyện các kỹ năng tạo hình cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi trong trường mầm non. 2. Lĩnh vực áp dụng: 2.1 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục mầm non. 2.2 Mục tiêu: Đề ra các biện pháp rèn luyện các kỹ năng tạo hình cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi trong trường mầm non. 2.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu: Một số biện pháp rèn luyện các kỹ năng tạo hình cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi trong trường mầm non. - Phạm vi nghiên cứu: Trẻ 3-4 tuổi trong trường mầm non. 3. Cơ sở pháp lý
2. - Thông tư số 01/VBHN-BGDĐT ngày 13 tháng 4 năm 2021 của Bộ Giáo dục và Đào tạo Ban hành chương trình giáo dục mầm non. 4. Thực trạng Việc rèn luyện các kỹ năng tạo hình cho trẻ trong trường mầm non giúp trẻ thường xuyên được ôn tập, củng cố và nắm vững các kỹ năng tạo hình mà trẻ đã học như: Sử dụng các nguyên vật liệu tạo hình để tạo ra các sản phẩm; sử dụng các kỹ năng vẽ, nặn, cắt, xé dán, xếp hình để tạo ra sản phẩm đơn giản; nhận xét sản phẩm tạo hình. Vì vậy, việc thường xuyên rèn luyện các kỹ năng tạo hình cho trẻ góp phần quan trọng trong việc giáo dục phát triển thẫm mĩ cho trẻ. Tuy nhiên việc rèn luyện các kỹ năng tạo hình cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi trong trường mầm non hiện nay có những ưu điểm và khuyết điểm sau: * Ưu điểm: - Giáo viên được Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm, chỉ đạo và bồi dưỡng phương pháp tổ chức hoạt động tạo hình. - Giáo viên đạt chuẩn về trình độ, hết lòng yêu thương trẻ; tổ chức đầy đủ các hoạt động tạo hình cho trẻ theo kế hoạch. - Giáo viên luôn tìm tòi, nghiên cứu, nắm vững phương pháp hướng dẫn các kỹ năng tạo hình cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi trong sách chương trình giáo dục mầm non và qua bạn bè đồng nghiệp. * Khuyết điểm: - Giáo viên có chú ý tạo môi trường rèn luyện các kỹ năng tạo hình trong và ngoài lớp nhưng chưa phong phú và đa dạng; giáo viên chưa sử dụng hiệu quả môi trường trong và ngoài lớp trong hoạt động rèn luyện các kỹ năng tạo hình cho trẻ. - Giáo viên thường tổ chức hoạt động tạo hình để cung cấp kỹ năng tạo hình mới cho trẻ mà chưa chú ý ôn tập, củng cố, rèn luyện thường xuyên các kỹ năng tạo hình đã học thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày nên trẻ ít được rèn luyện các kỹ năng tạo hình một cách thường xuyên và liên tục.
3. - Giáo viên phối hợp với phụ huynh để rèn các kỹ năng tạo hình cho trẻ nhưng hướng dẫn ít cụ thể, rõ ràng nên phụ huynh ít quan tâm, công tác phối hợp với giáo viên trong việc rèn luyện các kỹ năng tạo hình cho trẻ ở nhà ít được chú trọng và không đạt hiệu quả. 5. Mô tả sáng kiến: 5.1 Về nội dung của sáng kiến: Với những tồn tại trên, bản thân đề xuất một số giải pháp rèn luyện các kỹ năng tạo hình cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi trong trường mầm non như sau: Giải pháp 1: Tạo môi trường rèn luyện kỹ năng tạo hình cho trẻ Môi trường rèn luyện kỹ năng tạo hình cho trẻ bao gồm các trang thiết bị, đồ dùng cho trẻ hoạt động bên trong lớp học và môi trường ngoài lớp như sân chơi, vườn trường. Tạo môi trường tạo hình càng phong phú, đa dạng góp phần quan trọng trong việc rèn luyện kỹ năng tạo hình cho trẻ. Vì vậy, tôi thực hiện tạo môi trường rèn luyện các kỹ năng tạo hình cho trẻ như sau: Thứ nhất, tạo môi trường rèn luyện kỹ năng sử dụng các nguyên vật liệu tạo hình để tạo ra sản phẩm. Môi trường trong lớp tôi sắp xếp góc tạo hình những đồ dùng như vở bé tư duy và tạo hình, tranh tạo hình của chủ đề, giấy a4, bút màu, màu nước, giấy màu, đất nặn Tôi chuẩn bị thêm nhiều nguyên vật liệu phù hợp và phong phú, đa dạng khác như: Tranh ảnh cũ, báo tạp chí, vải vụn, len sợi, rơm rạ, lá cây, hạt dưa, vỏ trứng, sỏi, lõi giấy, hột hạt Những nguyên vật liệu này đa dạng về số lượng, bền về chất lượng, màu sắc tươi sáng, an toàn, hấp dẫn kích thích trẻ tham gia hoạt động. Tôi luôn để các nguyên vật liệu ở trạng thái mở giúp trẻ dễ lấy, dễ sử dụng khi vào hoạt động. Từ những nguyên vật liệu này, tôi cho trẻ tạo ra các bức tranh, sản phẩm tạo hình sử dụng kỹ năng mà trẻ đã học để thu hút sự chú ý của trẻ trong các giờ đón trẻ, trả trẻ, giờ chơi hoạt động theo ý thích, hoạt động học. Từ đó giúp trẻ được củng cố và rèn luyện các kỹ năng tạo hình chính xác, giúp trẻ tự tin và mạnh dạn hơn.
4. Ví dụ: Chủ đề “Bản thân”, tôi cho trẻ sử dụng các nguyên vật liệu tạo hình như vở bé cùng tư duy và tạo hình, có bài tập “Tạo kiểu tóc cho bé”, keo, giấy màu; để tạo kiểu tóc cho bé tôi cho trẻ sử dụng giấy màu đen hoặc màu nâu để xé theo dải, và sử dụng keo để dán giấy màu làm tóc cho bé. Với việc chuẩn bị đầy đủ các nguyên vật liệu trên, trẻ tạo ra tranh “Tạo kiểu tóc cho bé” rất đẹp. Ngoài ra góc toán tôi chuẩn bị vở làm quen với toán, vở làm quen với chữ cái, bút màu để trẻ sử dụng trong quá trình học.Ví dụ: Với vở bé làm quen với chữ cái, có nhiều hình vẽ và nhóm chữ cái o, ô, ơ; a, ă, â; , tôi còn chuẩn bị thêm bút màu, bút chì để giúp trẻ thực hiện các bài tập vẽ, tô màu theo yêu cầu. Khi trẻ ra hoạt động ngoài trời, tôi tận dụng nguồn nguyên vật liệu như lá cây, sân chơi, các viên sỏi, để trẻ tạo ra nhiều sản phẩm. Ví dụ: Trẻ được chơi với lá cây, chủ đề “Động vật” tôi cho trẻ làm con cá từ lá cây, chủ đề “Bản thân”, tôi cho trẻ làm chiếc mũ từ lá cây. Qua đó rèn luyện kỹ năng sử dụng các nguyên vật liệu tạo hình để tạo ra sản phẩm. Sử dụng nguyên vật liệu tạo hình càng đa dạng, phong phú tạo cho trẻ hứng thú hoạt động với các nguyên vật liệu, góp phần tạo ra nhiều sản phẩm cho trẻ. Thứ hai, tạo môi trường sử dụng các kỹ năng vẽ, nặn, cắt, xé dán, xếp hình tạo ra sản phẩm đơn giản. Tôi thực hiện như sau: Sử dụng kỹ năng vẽ tạo ra sản phẩm đơn giản, góc tạo hình tôi chuẩn bị bút màu, bút chì, giấy a4, phấn, bảng để trẻ sử dụng trong quá trình thực hiện và tôi gợi ý cho trẻ xem một số tranh vẽ theo chủ đề để trẻ nhớ lại kỹ năng khi thực hiện. Ví dụ: Với chủ đề “Bản thân”, để trẻ ôn luyện kỹ năng vẽ nét thẳng, nét xiên khi vẽ tóc bạn trai, tôi thường xuyên cho trẻ quan sát tranh vẽ tóc bạn trai treo ở góc tạo hình và quan sát tóc các bạn trai trong lớp để giúp trẻ nhớ lại kỹ năng vẽ nét thẳng, nét xiên khi vẽ tóc. Ví dụ: Chủ đề “Nước- Hiện tượng tự nhiên”, tôi trang trí lớp học bằng sản phẩm các bức tranh vẽ cơn mưa mà trẻ đã học; khi trẻ vào góc chơi hoặc giờ đón trẻ, trả trẻ,
5. tôi có thể thu hút gợi ý trẻ quan sát những sản phẩm đó, gợi ý trẻ nhớ lại kỹ năng vẽ nét thẳng, nét xiên; khi trẻ chơi, hoạt động theo ý thích trẻ vẽ cơn mưa rất tốt. Hoặc tôi khuyến khích cho trẻ xem các tranh vẽ treo ở góc học tập, cho trẻ nhắc lại kỹ năng vẽ ở các tranh; tôi thấy trẻ khắc sâu hơn và khi thực hiện kỹ năng rất chính xác. Ví dụ: Góc học tập có các hình tròn, hình vuông, hình tam giác, hình chữ nhật; khi trẻ đã được học các kỹ năng vẽ nét xiên, nét ngang, nét thẳng; tôi khuyến khích gợi ý trẻ nói kỹ năng vẽ từng hình; khi củng cố hoạt động “Ôn nhận biết hình tròn, hình vuông, hình tam giác, hình chữ nhật” tôi yêu cầu trẻ vẽ hình trẻ thích, tôi thấy trẻ thực hiện theo yêu cầu rất tốt. Khi trẻ ra hoạt động ngoài trời, tôi tận dụng các hình vẽ trên các tảng đá cho trẻ quan sát, nhắc lại kỹ năng vẽ đã học; sau đó tôi cho trẻ sử dụng phấn để vẽ theo yêu cầu. Ví dụ: Sau khi học vẽ quả bóng bay, tôi cho trẻ ra dạo chơi ngoài trời quan sát quả bóng bay trên tảng đá, hỏi trẻ kỹ năng quả bóng bay và cho trẻ dùng phấn để vẽ quả bóng bay trên sân trường. Chủ đề “Giao thông”, tôi cho trẻ xem xe ô tô tải được vẽ trên tảng đá, tô màu sắc hài hòa, thu hút sự chú ý của trẻ. Tôi cho trẻ quan sát, gợi ý cho trẻ những kỹ năng mà trẻ đã học khi vẽ xe ô tô tải, sau đó tôi cho trẻ vẽ xe ô tô tải trên sân trường. Trẻ được quan sát và được thực hành vẽ ô tô tải trẻ rất hứng thú, góp phần rèn luyện kỹ năng vẽ. Ngoài ra, tôi luôn tận dụng các hình trang trí trên hành lang và các hình vẽ trang trí xung quanh tường vách của các lớp như hình bàn tay, bàn chân; hình vẽ các loại quả; hình vẽ chiếc lá; hình tròn, hình vuông, hình tam giác, hình chữ nhật trước hành lang của các lớp; các hình vẽ trang trí các con vật sống trong rừng, sống dưới nước, nuôi trong gia đình, hình vẽ cây, hoa , quả, trên tường vách của các lớp để trẻ quan sát, ôn luyện kỹ năng tạo hình khi ra hoạt động ngoài trời. Ví dụ: Tôi cho trẻ quan sát, chơi với các hình vẽ: hình tam giác, hình vuông, hình tròn để trẻ bật, nhảy qua các hình đó; sau đó tôi cho trẻ chọn và vẽ lại hình mà trẻ thích
6. trên sân trường giúp trẻ rèn luyện kỹ năng vẽ hình tròn, vẽ nét thẳng, nét xiên, nét ngang. Sử dụng kỹ năng cắt để tạo ra sản phẩm đơn giản, góc tạo hình tôi chuẩn bị giấy màu, kéo, tranh và một số tranh cắt dán theo chủ đề có nội dung đơn giản. Ví dụ: Chủ đề “Nghề nghiệp”, để trẻ ôn kỹ năng cắt theo đường thẳng tạo ra sản phẩm “Cây thước”, tôi chuẩn bị tranh cắt dán cây thước treo ở góc tạo hình để trẻ thường xuyên được quan sát hoặc quan sát cây thước đo tôi đặt ở góc khám phá của lớp. Sử dụng kỹ năng nặn để tạo thành sản phẩm, để trẻ ôn luyện các kỹ năng lăn tròn, lăn dọc, ấn bẹt; tôi chuẩn bị đất nặn, bảng và một số mẫu nặn đơn giản theo chủ đề. Ví dụ: Để trẻ ôn luyện kỹ năng lăn tròn, chủ đề: Động vật: tôi nặn nhiều mẫu nặn con gà con và gợi ý cho trẻ thường xuyên quan sát mẫu nặn con gà con. Việc cho trẻ quan sát thường xuyên giúp trẻ nhớ lại kỹ năng lăn tròn và thực hiện chính xác kỹ năng tôi đã dạy. Sử dụng kỹ năng xé dán để tạo ra sản phẩm, tôi chuẩn bị giấy màu, giấy, các tranh xé dán có liên quan theo chủ đề, keo. Tôi gợi ý cho trẻ quan sát các tranh thường xuyên để trẻ thực hiện kỹ năng xé dán được tốt hơn. Ví dụ: Xé dán tia nắng ông mặt trời, trong chủ đề “Nước- Hiện tượng tự nhiên”, sau khi trẻ được học kỹ năng xé dán ông mặt trời, tôi treo tranh xé dán ở góc tạo hình, thường xuyên gợi ý cho trẻ xem và nhắc lại kỹ năng xé dán; sau đó tôi cho trẻ sử dụng giấy màu vàng xé theo dải thành tia nắng, và dán tạo thành ông mặt trời. Sử dụng kỹ năng xếp hình tạo ra sản phẩm, tôi chuẩn bị các hình hình học bằng giấy màu, keo, giấy, thường xuyên cho trẻ quan sát tranh xếp hình theo chủ để hoặc quan sát tranh xếp hình ở góc xây dựng; tôi khuyến khích trẻ nhắc lại kỹ năng xếp hình mà trẻ đã học giúp trẻ nhớ lâu hơn. Ví dụ: Chủ đề “Giao thông” giúp trẻ ôn kỹ năng xếp đoàn tàu, tôi đặt các đoàn tàu ở góc tạo hình hoặc cho trẻ xem các khối gạch xếp thành đoàn tàu ở góc xây dựng; trẻ được quan sát đoàn tàu thường xuyên theo gợi ý của tôi giúp trẻ nhớ và thực hiện đúng kỹ năng khi chơi, hoạt động theo ý thích.
7. Khi trẻ ra hoạt động ngoài trời, tôi tận dụng các viên sỏi để trẻ xếp thành ô tô, đoàn tàu, hàng rào hoặc ngôi nhà. Qua đó giúp trẻ rèn kỹ năng xếp cạnh, xếp cách, xếp chồng. Như vậy, việc tạo môi trường phong phú giúp trẻ sử dụng các kỹ năng vẽ, nặn, cắt, xé dán, xếp hình để tạo ra nhiều sản phẩm đơn giản. Thứ ba, tạo môi trường giúp trẻ nhận xét sản phẩm. Tôi chuẩn bị giá tạo hình và kẹp tạo hình để góc tạo hình để trẻ gắn sản phẩm sau khi làm. Ngoài ra, tôi luôn tận dụng không gian bên ngoài như tận dụng giá treo tạo hình đặt ở hành lang của lớp học làm nơi trưng bày sản phẩm, tận dụng tường vách của lớp làm nơi trưng bày sản phẩm tạo hình đẹp của bé. Ở đây trẻ được thường xuyên quan sát toàn bộ sản phẩm của mình và của bạn, trẻ nhận xét được sản phẩm tạo hình, có thể tự so sánh bài của ai đẹp hơn, nếu bài của trẻ không đẹp bằng bài của bạn, lần sau trẻ phải làm cho đẹp hơn để bằng bạn và được cô chọn treo ở góc tranh đẹp của lớp. Như vậy, tạo cơ hội cho trẻ được quan sát, học hỏi các kỹ năng tạo hình thường xuyên, trẻ được nhận xét sản phẩm tạo hình của mình và của bạn. Hoặc trẻ được ngắm nhìn những nhân vật trong truyện cổ tích “Tấm cám” được vẽ tô màu trên tảng đá, tôi cho trẻ quan sát và nhận xét sản phẩm về cách chọn màu, cách tô màu; qua đó giúp trẻ rèn kỹ năng nhận xét sản phẩm và có nhiều ý tưởng khi chọn màu để tô tranh. Trong các ngày lễ, ngày hội, đặc biệt là ngày Tết cổ truyền dân tộc, tôi chia trẻ thành các nhóm nhỏ và trực tiếp tham gia hoạt động nhóm cùng bạn bè, nhóm trang trí cành mai, nhóm trang trí cành đào, nhóm trang trí thiệp, nhóm trang trí mâm ngũ quả; tôi thấy trẻ thực hiện tốt các kỹ năng tạo hình và tạo ra sản phẩm rất đẹp. Sau khi các nhóm trưng bày sản phẩm của nhóm, tôi cho trẻ quan sát và nhận xét sản phẩm lẫn nhau, tôi thấy trẻ vô cùng phấn khởi, hứng thú tham gia. Tóm lại, việc tạo và sử dụng hiệu quả môi trường trong rèn luyện các kỹ năng tạo hình khiến trẻ luôn tò mò, hứng thú, ham học hỏi; tạo cơ hội cho trẻ được rèn luyện các
8. kỹ năng tạo hình ở mọi lúc, mọi nơi, thực hiện thuần thục kỹ năng tạo hình đã học; mà còn giúp trẻ nhận thức cái đẹp, phát triển khả năng sáng tạo của trẻ. Giải pháp 2: Rèn kỹ năng tạo hình cho trẻ trong các hoạt động hằng ngày Hoạt động tạo hình là một hoạt động hấp dẫn bởi nhiều yếu tố và hoạt động này hiện hữu trong rất nhiều các hoạt động trong ngày của trẻ. Trẻ được rèn luyện các kỹ năng tạo hình mà trẻ đã học thường xuyên, liên tục hằng ngày giúp trẻ nắm vững kỹ năng tạo hình, thực hiện thuần thục. Vì vậy, rèn luyện các kỹ năng tạo hình cho trẻ thường xuyên, liên tục thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày là rất quan trọng. Cụ thể: Tôi lồng ghép vào hoạt động học, sau mỗi hoạt động học trẻ được củng cố, ôn luyện các kỹ năng tạo hình mà trẻ đã học. Tùy vào mỗi kỹ năng mà tôi tổ chức hoạt động học như sau: Khi tổ chức hoạt động học ôn luyện kỹ năng sử dụng các nguyên vật liệu tạo hình để tạo ra các sản phẩm. Tôi chuẩn bị phong phú về nguồn nguyên vật liệu, nhằm phát huy vai trò chủ động, tích cực của trẻ trong quá trình hoạt động. Tôi xác định các kỹ năng cần rèn luyện cho trẻ, cho trẻ nhắc lại các kỹ năng cụ thể và cho trẻ sử dụng các nguyên vật liệu tạo hình để tạo ra sản phẩm. Ví dụ: Ở chủ đề “Cô giáo là mẹ hiền”, tôi cho trẻ sử dụng các nguyên vật liệu để làm thiệp tặng cô giáo (thiệp dán hoa từ các loại hột hạt, in màu hoa từ củ quả, xé dán hoa tặng cô); đến hoạt động học của chủ đề “Tết- Mùa xuân”, tôi cũng cho trẻ “Làm thiệp mừng xuân” giúp trẻ rèn luyện kỹ năng sử dụng các nguyên vật liệu tạo hình để tạo ra sản phẩm. Tôi chuẩn bị cho trẻ 3 tấm thiệp (thiệp xé dán hoa ngày tết; thiệp in màu các loại hoa; thiệp dán hoa từ các loại hột hạt) được làm từ các nguyên vật liệu như: màu nước, bút màu, bìa cứng, giấy màu, keo, các loại hột hạt, sau khi tôi gợi ý cho trẻ quan sát tranh, cho trẻ nhắc lại các kỹ năng khi làm thiệp, tôi cho trẻ chọn lựa nguyên vật liệu để làm thành tấm thiệp theo ý tưởng của trẻ.
9. Khi tổ chức hoạt động học ôn luyện sử dụng một số kĩ năng vẽ, nặn, cắt, xé dán, xếp hình để tạo ra sảm phẩm đơn giản. Tôi hướng dẫn cho trẻ quan sát để trẻ nhắc lại các kỹ năng vẽ, nặn, cắt, xé dán, xếp hình mà trẻ đã học. Tôi hướng dẫn cho trẻ cách vẽ, nặn, cắt, xé dán, xếp hình và cho trẻ thực hiện. Như vậy trẻ được ôn luyện thường xuyên các kỹ năng tạo hình này giúp trẻ thực hiện thuần thục kỹ năng tạo hình hơn. Ví dụ: Kỹ năng vẽ nét xiên, nét thẳng mái tóc của bạn trai ở chủ đề “Bản thân”, sang chủ đề “Gia đình”, tôi cho trẻ vẽ mái tóc của mẹ. Khi trẻ quan sát tranh vẽ mái tóc của mẹ, trẻ nhớ lại kỹ năng vẽ nét xiên, nét thẳng đã học; sau khi tôi hướng dẫn, trẻ thực hiện lại kỹ năng này một cách chính xác và nhanh. Ví dụ: Kỹ năng xé dải để dán những dải băng màu đã được học ở chủ đề “Nghề nghiệp”, sang chủ đề “Nước- Hiện tượng tự nhiên”, tôi cho trẻ xé dán tia nắng ông mặt trời. Khi trẻ quan sát tranh xé dán tia nắng ông mặt trời, trẻ nhớ kỹ năng xé theo dải đã được học, sau đó tôi hướng dẫn lại, trẻ nhớ chính xác và thực hiện tốt hơn. Ví dụ: Kỹ năng nặn cái bánh đã học ở chủ đề “Gia đình”, sau đó đến chủ đề “Giao thông”, tôi cho trẻ nặn bánh xe; như vậy trẻ được thực hiện kỹ năng lăn tròn, ấn bẹt để tạo thành bánh xe giống với kỹ năng lăn tròn ấn bẹt để tạo thành cái bánh; nên trẻ nhớ và thực hiện chính xác kỹ năng lăn tròn, ấn bẹt. Ví dụ: Hoạt động “ xếp đường đi”, tôi cho trẻ thực hiện ở chủ đề “Trường mầm non”, đến chủ đề “Gia đình” tôi cho trẻ xếp các khối gỗ cạnh nhau thành đường về nhà. Như vậy trẻ được ôn luyện kỹ năng xếp cạnh nên thực hiện hoạt động “Xếp đường đi” rất chính xác. Đối với hoạt động ôn luyện kỹ năng nhận xét sản phẩm tạo hình, tôi thực hiện ở các chủ đề như sau: Tôi luôn gợi ý cho trẻ chọn ra sản phẩm đẹp theo ý thích của trẻ, nhận xét về cách thực hiện kỹ năng trong hoạt động. Ví dụ: Nhận xét sản phẩm hoạt động “Xé dán ổ rơm” chủ đề “Động vật”, tôi gợi ý cho trẻ quan sát các sản phẩm của bạn và chọn ra sản phẩm trẻ thích để nhận xét về cách thực hiện kỹ năng xé theo dải, kỹ năng dán; đến hoạt động “Xé dán bờm cho sư tử” trẻ được nhận xét sản phẩm giống như hoạt động “Xé dán ổ rơm”, giúp trẻ biết cách
10. nhận xét sản phẩm góp phần phát triển cảm xúc thẫm mĩ, mạnh dạn, tự tin khi giao tiếp. Ngoài ra tôi còn rèn các kỹ năng tạo hình cho trẻ lồng ghép vào các hoạt động học khác và đem lại hiệu quả tốt, bổ trợ hữu hiệu cho hoạt động trọng tâm. Tôi lồng ghép một cách nhẹ nhàng, phù hợp, không mang tính gượng ép với thời gian ngắn. Cụ thê: Hoạt động làm quen với toán: Chủ đề “Nghề nghiệp” để ôn tập cho trẻ hoạt động “Đếm trên đối trượng trong phạm vi 2”, tôi chọn trò chơi xé dán dưới ô vuông nhóm mũ bộ đội có số lượng 2, thông qua trò chơi củng cố, tôi đã rèn cho trẻ kỹ năng xé vụn. Hoạt động khám phá khoa học “Cảm xúc của bé” trong chủ đề “Bản thân”, tôi chọn trò chơi củng cố “Bé khéo tay”, trẻ vẽ các bộ phận còn thiếu trên khuôn mặt để tạo thành khuôn mặt vui, khuôn mặt buồn. Qua trò chơi trẻ được rèn luyện kỹ năng vẽ nét thẳng, nét cong, vẽ hình tròn. Hoạt động phát triển vận động: Tôi cho trẻ trang trí vòng, gậy thể dục để trẻ tập luyện trong bài tập phát triển chung. Qua đó, giúp trẻ rèn kỹ năng sử dụng nguyên vật liệu để tạo ra sản phẩm đơn giản. Hoạt động giáo dục âm nhạc: Chủ đề “Nước- Hiện tượng tự nhiên”, tôi cho trẻ vẽ bức tranh mưa, cắt dán giọt nước, xé dán ông mặt trời để trẻ chơi trò chơi âm nhạc “Nhìn hình đoán tên bài hát”. Như vậy thông qua hoạt động âm nhạc, tôi đã rèn được cho trẻ kỹ năng tạo hình: vẽ, xé dán, cắt dán. Hoạt động làm quen văn học: Với câu chuyện “Bé Minh Quân dũng cảm”, Tôi cho trẻ dán các nhân vật Mèo vàng, bé Minh Quân, Bố trong truyện để trẻ chơi trò chơi “Chọn nhân vật theo yêu cầu”, qua đó rèn cho trẻ kỹ năng dán. Tôi còn chú trọng rèn luyện các kỹ năng tạo hình thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày của trẻ. Hoạt động đón trẻ: Tôi cho trẻ ngắm nhìn, xem tranh và nhận xét về những bức tranh treo ở góc tạo hình mà trẻ hoàn thành hôm trước, qua đó rèn cho trẻ kỹ năng
11. nhận xét sản phẩm tạo hình. Hoặc vẽ các khuôn mặt để chuẩn bị cho hoạt động học phát triển tình cảm và kỹ năng xa hội “Cảm xúc của bé” trong chủ đề “Bản thân” Hoạt động ngoài trời: Sau khi trẻ học “Vẽ quả cam”, giúp trẻ rèn kỹ năng vẽ hình tròn, nét thẳng, nét xiên; tôi tổ chức cho trẻ vẽ bằng phấn trên sân. Hoặc nhặt lá trên sân để vẽ hình con cá sau khi trẻ được học hoạt động học “Vẽ hình con cá”, qua đó giúp trẻ rèn kỹ năng vẽ. Chơi, hoạt động ở các góc: Ở góc tạo hình, trẻ thực hiện các bài tập trong vở bé tư duy và tạo hình, làm các bài tập bỏ vào bì sản phẩm, hoặc hoàn thành các bài tập mà trẻ chưa hoàn thành trong hoạt động học theo chủ đề; qua đó giúp trẻ ôn luyện các kỹ năng tạo hình đã học. Ví dụ: Sau khi trẻ học hoạt động “Nặn cái bát” trong chủ đề “Gia đình”, đến hoạt động góc, trẻ được tôi cho thực hện tiếp hoạt động “Nặn cái bát” qua đó, giúp trẻ củng cố được kỹ năng nặn. Hoạt động chơi, tập theo ý thích: Tôi cho trẻ làm thêm bài tập tạo hình theo ý thích, việc rèn kỹ năng tạo hình cho trẻ cũng thể hiện trong hoạt động này rất nhiều, những kỹ năng còn yếu sẽ được tăng cường luyện tập. Đặc biệt, tôi thường tổ chức cho trẻ làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo giúp trẻ củng cố kỹ năng sử dụng nguyên vật liệu tạo hình để tạo ra sản phẩm. Ví dụ: Chủ đề “Thực vật”, cho trẻ làm cây dừa; tôi hướng dẫn trẻ sử dụng lõi giấy, hoặc lõi cây; dùng keo sữa hoặc keo 2 mặt để dán lá dừa cắt bằng giấy dán màu hoặc lá dừa bằng xốp để dán vào thân dừa. Như vậy, cây dừa được làm bằng nguyên liệu nhiều nguyên vật liệu như lõi giấy, lõi cây, xốp, giấy màu, keo. Hoạt động trả trẻ: Khi cha mẹ đến đón trẻ, trẻ giới thiệu sản phẩm của mình, của bạn, qua đó giúp trẻ rèn luyện kỹ năng nhận xét sản phẩm, góp phần phát triển ngôn ngữ cho trẻ, giúp trẻ yêu cái đẹp và ham thích tạo ra cái đẹp. Khi trẻ được thường xuyên rèn luyện các kỹ năng tạo hình thông qua chế độ sinh hoạt hằng ngày không những giúp trẻ rèn luyện, củng cố, thực hiện thuần thục các kỹ năng tạo hình mà còn giúp trẻ mạnh dạn, tự tin và bộc lộ cảm xúc, cảm thụ vẻ đẹp của nghệ thuật.
12. Giải pháp 3: Phối hợp với phụ huynh rèn kỹ năng tạo hình cho trẻ Phối hợp với phụ huynh trong việc rèn luyện các kĩ năng tạo hình cho trẻ là một việc làm hết sức cần thiết bởi nhờ sự phối hợp của phụ huynh mà các kĩ năng tạo hình của trẻ được rèn luyện thường xuyên không chỉ giúp trẻ khả năng thẫm mĩ, biết nhìn nhận cái đẹp và đánh giá cái đẹp mà còn giúp trẻ rèn luyện đôi bàn tay khéo léo, vững chắc, linh hoạt hơn. Vì vậy, tôi luôn chú trọng tuyên truyền với phụ huynh phối hợp cùng giáo viên rèn luyện cho trẻ các kỹ năng tạo hình đã học ở lớp. Cụ thể: Ngay từ đầu năm học tôi trao đổi trực tiếp với từng phụ huynh về tầm quan trọng của hoạt động tạo hình và kỹ năng tạo hình của mỗi trẻ qua giờ đón trẻ, trả trẻ hay qua trò chuyện cá nhân từng trẻ trên nhóm chat zalo để giúp phụ huynh có nhận thức sâu sắc hơn về hoạt động tạo hình và biết rõ kĩ năng tạo hình của con mình đạt mức độ nào. Tôi trao đổi và vận động phụ huynh mua các nguyên vật liệu như bút màu, giấy màu, đất nặn,....để ở nhà để thuận tiện trong việc phối hợp với giáo viên khi rèn luyện các kỹ năng tạo hình cho trẻ. Sự quan tâm của tôi giúp phụ huynh tin yêu và nhận ra được tầm quan trọng của việc thường xuyên rèn luyện các kỹ năng tạo hình cho trẻ ở nhà đối với sự phát triển thẫm mĩ của con em mình. Đối với hoạt động học cung cấp từng kỹ năng mới như: Vẽ, dán, xé dán, nặn, xếp hình; sau khi cung cấp cho trẻ, tôi phối hợp với từng phụ huynh bằng cách gửi thông báo lên nhóm zalo của lớp về hoạt động hôm nay trẻ đã học để phụ huynh thường xuyên ôn luyện cho trẻ các kỹ năng vẽ, dán, xé dán, nặn, xếp hình ở nhà vào buổi tối hoặc cuối tuần. Tôi thấy làm như vậy trẻ được ôn luyện các kỹ năng vẽ, nặn, cắt, xé dán, xếp hình; đến lớp trẻ thực hiện các bài tập tạo hình rất tốt. Ví dụ: Chủ đề "Trường mầm non, trẻ đã học hoạt động tạo hình "Vẽ và tô màu quả bóng bay", khi muốn củng cố và ôn luyện kỹ năng vẽ mà trẻ đã học, tôi trao đổi trực tiếp với phụ huynh cách thực hiện kĩ năng vẽ và tô màu quả bóng bay trên nhóm zalo của lớp ; khuyến khích phụ huynh thường xuyên cho trẻ vẽ quả bóng bay và tô màu ở nhà. Khi trẻ được phụ huynh rèn kỹ năng vẽ, tô màu thường xuyên ở nhà giúp trẻ thực hiện đúng, thường xuyên được ôn luyện kĩ năng vẽ, tô màu quả bóng bay.
13. Đầu mỗi tuần của chủ đề tôi thường gửi kế hoạch tuần của chủ đề lên nhóm zalo của lớp để thông báo với phụ huynh các hoạt động trong tuần trẻ sẽ học, trong đó có hoạt động học tạo hình; trước ngày tổ chức hoạt động học tôi khuyến khích phụ huynh có thể trò chuyện với trẻ ở tại gia đình về đề tài đó, từ đó phụ huynh giúp trẻ hiểu trước, hiểu sâu hơn, có cảm xúc về đề tài giúp trẻ nhớ lại kỹ năng mà tôi đã dạy trẻ trong đề tài đó là gì; khi đến lớp được tôi củng cố nhắc lại các kỹ năng tạo hình trong đề tài đó giúp trẻ hứng thú hơn khi tham gia hoạt động, trẻ thực hiện nhanh, chính xác các kỹ năng tạo hìnhvà hoàn thành tốt sản phẩm trong hoạt động học. Ví dụ: Tôi muốn ôn luyện cho trẻ kỹ năng dán, vẽ nét cong, vẽ hình tròn, nét thẳng, kỹ năng tô màu; tôi tiến hành hoạt động học với đề tài "Làm thiệp tặng bà ngày 8/3". Đầu tuần tôi gửi kế hoạch tuần lên nhóm zalo, thông báo cho phụ huynh ngày tổ chức hoạt động tạo hình "Làm thiệp tặng bà ngày 8/3" thì ngày trước khi tổ chức tôi khuyến khích phụ huynh trò chuyện về những tấm thiệp với kỹ năng mà trẻ đã học như kỹ năng dán, tô màu, vẽ nét cong, nét tròn, nét thẳng để làm thiệp nhân ngày 8/3. Đến ngày tổ chức tôi khơi gợi cho trẻ nhớ lại những kỹ năng mà trẻ đã học qua đàm thoại về 3 tấm thiệp, qua hỏi trẻ ý tưởng và cách thực hiện của từng trẻ; tôi thấy trẻ hứng thú trả lời câu hỏi đàm thoại, độc lập nổ lực tạo ra những tấm thiệp rất đẹp. Đối với hoạt động sử dụng các nguyên vật liệu để tạo ra sản phẩm, tôi gửi qua nhóm zalo hoạt động trẻ học hôm nay và yêu cầu phụ huynh sử dụng các nguyên vật cùng trẻ tạo ra sản phẩm ở nhà. Ví dụ: Làm con gà từ nguyên vật liệu vỏ quả trứng, len, bìa cứng để mang đến lớp cho trẻ học. Mặt khác, trong mỗi chủ đề tôi đều xây dựng hoạt động đóng- mở chủ đề, vào cuối mỗi chủ đề tôi mời 3-4 phụ huynh đến giao lưu, trải nghiệm cùng trẻ rèn luyện các kỹ năng tạo hình mà trẻ đã học được tổ chức dưới dạng trò chơi. Khi phụ huynh được trực tiếp tham gia chơi cùng con em mình giúp phụ huynh nắm được yêu cầu khi thực hiện kỹ năng tạo hình cơ bản mà còn hướng dẫn trẻ rèn luyện các kỹ năng tạo hình tốt hơn. Khi được đến lớp chơi, học cùng trẻ phụ huynh mình rất vui, phấn khởi và nhận thấy tầm quan trọng của việc rèn luyện các kỹ năng tạo hình ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng
14. phát triển thẫm mĩ của trẻ nên phụ huynh rất quan tâm và phối hợp tốt với giáo viên để ôn luyện thường xuyên các kỹ năng tạo hình đã học, đang học một cách dễ dàng hơn. Khi có phụ huynh đến tham gia sẽ đem lại cảm giác mới lạ, hào hứng cho trẻ. Ví dụ: Cuối chủ đề "Nghề nghiệp", tôi tổ chức cho trẻ cùng phụ huynh chơi "Vẽ ngôi nhà" để ôn luyện kỹ năng vẽ; nhận xét sản phẩm tạo hình. Trước khi chơi, tôi hướng dẫn phụ huynh nắm kỹ năng vẽ theo nét chấm in mờ và nhắc trẻ thực hiện đúng kỹ năng thì kết quả chơi mới được công nhận. Trước khi chơi, trong khi chơi và sau khi chơi; tôi thấy giữa phụ huynh và trẻ hào hứng, kết hợp rất vui vẻ, hiểu ý và tạo ra sản phẩm vẽ ngôi nhà rất đẹp. Sau khi chơi, tôi cho trẻ nhận xét để chọn ra sản phẩm ngôi nhà đẹp nhất; thông qua hoạt động nhận xét giúp trẻ được củng cố kỹ năng nhận xét sản phẩm tạo hình. Ngoài ra, trong một chủ đề đều thực hiện 2 đến 3 hoạt động tạo hình, đối với những trẻ chưa thực hiện đúng kỹ năng tạo hình mà tôi hướng dẫn, tôi trao đổi với phụ huynh cách thực hiện, mong muốn phụ huynh sẽ rèn thêm cho trẻ ở nhà. Việc phối hợp chặt chẽ như vậy giúp phụ huynh chú ý, quan tâm đến việc học của con em mình hơn. Việc nêu cao tầm quan trọng trong công tác phối hợp giữa phụ huynh và giáo viên, giúp phụ huynh hiểu hơn quá trình chăm sóc giáo dục trẻ nói chung và phối hợp rèn các kỹ năng tạo hình cho trẻ thường xuyên hơn nói riêng. 5.2 Về khả năng áp dụng của sáng kiến - Khả năng mang lại lợi ích của sáng kiến: + Về kinh tế: Ít tốn kém về mặt kinh tế. + Về xã hội: Sau khi thực hiện các giải pháp nêu trên sẽ khắc phục được những hạn chế của bản thân trong việc rèn luyện các kỹ năng tạo hình cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi trong trường mầm non: Tạo được môi trường rèn luyện các kỹ năng tạo hình cho trẻ đa dạng, phong phú; giáo viên sử dụng hiệu quả môi trường rèn luyện các kỹ năng tạo hình cho trẻ.
15. Giáo viên rèn luyện các kỹ năng tạo hình cho trẻ sau khi học một cách thường xuyên và liên tục giúp trẻ thực hiện thuần thục các kỹ năng tạo hình. Phụ huynh nhận thấy được tầm quan trọng của việc rèn luyện các kỹ năng tạo hình đối với sự phát triển của trẻ nên phối hợp chặt chẽ hơn với giáo viên trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ. Việc thực hiện các giải pháp nêu trên góp phần rèn luyện các kỹ năng tạo hình cho trẻ như sau: Cụ thể: Tiêu chí Khi chưa áp dụng các biện pháp Khi áp dụng các biện pháp Sử dụng các nguyên vật liệu tạo hình để 30% trẻ biết sử dụng các nguyên vật 90% trẻ biết sử dụng các nguyên vật liệu tạo tạo ra các sản phẩm. liệu tạo hình để tạo ra các sản phẩm. hình để tạo ra các sản phẩm. Kỹ năng vẽ 40% trẻ biết sử dụng kỹ năng vẽ để tạo 95% trẻ biết sử dụng kỹ năng vẽ để tạo ra sản ra sản phẩm đơn giản. phẩm đơn giản. Kỹ năng nặn 40% trẻ biết sử dụng kỹ năng nặn để 95% trẻ biết sử dụng kỹ năng nặn để tạo ra tạo ra sản phẩm đơn giản. sản phẩm đơn giản. Kỹ năng cắt 30% trẻ biết sử dụng kỹ năng cắt để tạo 90% trẻ biết sử dụng kỹ năng nặn để tạo ra ra sản phẩm đơn giản. sản phẩm đơn giản. Kỹ năng xé dán 30% trẻ biết sử dụng kỹ năng xé dán để 90% trẻ biết sử dụng kỹ năng xé dán để tạo ra tạo ra sản phẩm đơn giản. sản phẩm đơn giản. Kỹ năng xếp hình 40% trẻ biết sử dụng kỹ năng xếp hình 95% trẻ biết sử dụng kỹ năng xếp hình để tạo để tạo ra sản phẩm đơn giản. ra sản phẩm đơn giản. Nhận xét sản phẩm tạo hình. 30% trẻ biết nhận xét sản phẩm tạo 90% trẻ biết nhận xét sản phẩm tạo hình. hình. - Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
16. + Sự quan tâm, chỉ đạo, đầu tư trang thiết bị, đồ dùng hoạt động tạo hìnhcủa Ban giám hiệu nhà trường. + Giáo viên luôn học hỏi kinh nghiệm từ bạn bè đồng nghiệp để nắm vững nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ. + Sự quan tâm và phối hợp chặt chẽ của phụ huynh trong việc rèn luyện các kỹ năng tạo hình cho trẻ. - Phạm vi ảnh hưởng của sáng kiến trên địa bàn thị xã: Trong phạm vi giáo viên dạy trẻ 3-4 tuổi tại Trường Mầm non Ninh Hưng và các giáo viên dạy trẻ 3-4 tuổi tại các trường mầm non trên địa bàn thị xã Ninh Hòa. 6. Các thông tin cần được bảo mật(nếu có) Các thông tin cần được bảo mật: trước khi được Hội đồng công nhận, cá nhân xin được bảo mật các giải pháp đã nêu trên. 7. Kết luận Việc rèn luyện các kỹ năng tạo hình là một hoạt động cần thiết, là nền tảng góp phần quan trọng trong việc giáo dục phát triển thẫm mĩ cho trẻ. Nó giúp trẻ tiếp xúc, cảm nhận, thưởng thức cái đẹp, từ đó rèn luyện và phát triển năng lực cảm thụ cái đẹp, khơi gợi lòng yêu quý cái đẹp, thích thú tham gia vào quá trình cảm thụ cái đẹp trong cuộc sống hằng ngày./.